7/4/15 - Άρθρο στο FAHE για το βιβλίο των Σκλιά,Ρουκανά

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στις 4/4/2015 στο Foreign Affairs Hellenic Edition.

Από τις αρχές της δεκαετίας η οικονομία της Ελλάδας αποτελεί διεθνές θέμα συζήτησης, εντάσεων και προβληματισμού. Η χώρα βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα της διεθνούς ειδησεογραφίας με αποκορύφωμα το Μάιο του 2010 και έκτοτε συνεχίζει να συγκεντρώνει τα φώτα της δημοσιότητας, ιδιαίτερα όταν επίκειται κάποια συμφωνία στο πλαίσιο του Eurogroup, ή ακόμα και όταν αναμένονται τα αποτελέσματα μιας αξιολόγησης [1]. Έκτακτα δελτία και ειδικοί απεσταλμένοι διεθνών τηλεοπτικών δικτύων, νομπελίστες, διάσημοι οικονομικοί και πολιτικοί αναλυτές, κορυφαίοι πολιτικοί παράγοντες, εφημερίδες σε κάθε άκρη της γης ασχολούνται με την οικονομία της Ελλάδας.

Στο εσωτερικό της χώρας ήδη από τις Εθνικές εκλογές του 2009 είχε διαφανεί ότι το πολιτικό σύστημα έμπαινε συνολικά σε μακρά περίοδο αναταράξεων και ανασχηματισμού. Έκτοτε, οι παλινωδίες των κομμάτων σε σχέση με τις βασικές θέσεις που παρουσίαζαν στο εκλογικό σώμα, η διάψευση των όποιων προεκλογικών εξαγγελιών μετά από κάθε εκλογική διαδικασία, ακόμα και η σε ζωντανή μετάδοση, τύπου θρίλερ επί τρεις περίπου ημέρες, αναζήτηση πρωθυπουργού τον Νοέμβριο του 2011, συνιστούν μερικά μόνο κομμάτια από το χρονικό της δραματικής μεταβολής των συσχετισμών στο πολιτικό σύστημα. Για να καταλήξουμε στις αρχές του 2015 πια, σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά να επισημαίνεται η Ελλάδα ως η χώρα που πέρασε πρώτη στην Ευρώπη τον Ρουβίκωνα προς την Αριστερά [2]. Προς την αντι-λιτότητα όπως γράφουν οι ψυχραιμότεροι και περισσότερο γνώστες της ελληνικής πραγματικότητας, προς αυτό που αποκαλούν «radical left» εκείνοι που αναλύουν τον ΣΥΡΙΖΑ χωρίς να εμβαθύνουν στην ανθρωπογεωγραφία και στα πραγματικά πολιτικά συστατικά του μέρη [3].

Ο Μάιος του 2010 οπότε και υπογράφηκε το πρώτο Μνημόνιο από την κυβέρνηση Παπανδρέου μετά από το δραματικό διάγγελμα του ιδίου στο Καστελόριζο στις 23 Απριλίου 2010, de facto πια αποτελεί μια διαχωριστική γραμμή στη χρονολωρίδα μελέτης του ελληνικού πολιτικού συστήματος [4]. Δεν είναι απλώς ένα ορόσημο που χωρίζει περιόδους. Επέφερε μια συνολική μεταβολή στον τρόπο που μελετούμε τα πράγματα, αξιολογούμε τις ηγεσίες, αναψηλαφούμε τις πολιτικές των κομμάτων από την περίοδο της Μεταπολίτευσης και μετά.

Η θεμελιώδης μεταβολή που επήλθε είναι η άρρηκτη διασύνδεση πολιτικής και οικονομίας, η διαφοροποίηση του πρίσματος μελέτης, καθώς τίποτα πια πολιτικό δεν μπορεί να διαφεύγει από την διάσταση της οικονομίας και αντίστροφα. Η μεταβολή αυτή επιφέρει σημαντικές ανακατατάξεις αξιολόγησης και μελέτης σε όλες τις πολιτικές περιόδους στην Ελλάδα. Αναζωπυρώνει το ενδιαφέρον μελέτης και αναδιαρθρώνει το πρίσμα εξέτασης με προβολή στο παρελθόν και στο μέλλον.

Το πώς φτάσαμε ως εδώ, το πώς πρέπει να προχωρήσουμε στο μέλλον είναι ζητήματα που πλέον αποκτούν άλλη οπτική. Συζητάμε, με δυο λόγια, για την ανάδυση και την πλήρη εδραίωση στο εγχώριο πεδίο της Πολιτικής Οικονομίας. Σε διεθνές επίπεδο από την δεκαετία του 1970 η Διεθνής Πολιτική Οικονομία αποτελεί εργαλείο και αναλυτικό πλαίσιο κατανόησης των πολιτικοοικονομικών αλληλεπιδράσεων [5]. Στην Ελλάδα, αν και μπορεί κανείς να εντοπίσει αρθρογραφία και μελέτες που να προσεγγίζουν τα ζητήματα υπό αυτό το πρίσμα, δεν παρατηρείται μια συνεκτική, συνεπής και διαρκής εξέταση υπό αυτόν καθαυτόν τον ερευνητικό φακό. Και κυρίως δεν ήταν εύκολο να βρει κανείς κείμενα που να μην «παρασύρονται» είτε από την πολιτική, είτε από την οικονομία μεμονωμένα.

Συχνά ακούμε να αναζητείται η θέση και η άποψη της επιστημονικής κοινότητας σχετικά με όσα συνέβησαν στην ελληνική πολιτική και την οικονομία. «Που ήταν οι ακαδημαϊκοί όταν κατευθυνόμασταν στα βράχια ;» λένε πολλοί. Από την άλλη πλευρά, εντός του Κοινοβουλίου και στο δημόσιο διάλογο έχουν λάβει χώρα έντονες λογομαχίες για τις συνθήκες που οδήγησαν στα γεγονότα του Μαΐου του 2010. Και συνήθως εκεί είναι που ξεκινά μια ατέρμονη κουβέντα με στενά κομματικά χαρακτηριστικά, με στόχο να σχηματοποιηθεί η πίθος της συνολικής ευθύνης και να φορτωθεί σε κάποια κυβέρνηση, μοιραίως σε κάποια προηγούμενη και όλο παραπίσω. Αυτό το κλίμα έχει μεταφερθεί και στους πολίτες, στην κοινή γνώμη, που επίσης αρκετές φορές διέπεται από κομματικές αφετηρίες και ο καθένας υιοθετεί όσα τον βολεύουν για το συμπέρασμα που έχει εκ των προτέρων αποφασίσει να υποστηρίξει.

Σε τέτοιου είδους ερωτήματα, το έσχατο καταφύγιο συγκροτημένης μελέτης παραμένει η ακαδημαϊκή κοινότητα. Για να προσπαθήσει με μεθοδολογικά αναλυτικά εργαλεία να δώσει απαντήσεις, να ρίξει φως και να θέσει μια σειρά εμπεριστατωμένων αναλύσεων στη διάθεση όλων.

Το βιβλίο «Η Ελληνική Πολιτική Οικονομία 2000-2010: Από την ΟΝΕ στον Μηχανισμό Στήριξης», που επιμελούνται ο Παντελής Σκλιάς, Καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, και ο Σπυρίδων Ρουκανάς, Λέκτορας του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς, έρχεται να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό. Να φωτίσει την δεκαετία 2000 – 2010 που έχει αποτελέσει αντικείμενο σοβαρών αντεγκλήσεων, και να θεμελιώσει με επιστημονικό αναλυτικό πλαίσιο την «Ελληνική Πολιτική Οικονομία» ως ένα διακριτό ερευνητικό αντικείμενο εντός της ευρύτερης θεώρησης της διεθνούς και ευρωπαϊκής πολιτικής οικονομίας.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

«Πραγματικά νομίζω ότι ο συλλογικός αυτός τόμος θα προσφέρει πολλά όχι μόνο στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, όχι μόνο στους φοιτητές αλλά και τους φτασμένους επιστήμονες για την κατανόηση των αιτιών της κρίσης, αλλά θα αποτελέσει ίσως και την βάση πάνω στην οποία θα στηριχθούν και παραπέρα δημοσιεύσεις εντός της Ελλάδος και στο εξωτερικό, πάνω σε ένα θέμα το οποίο θα απασχολεί για πάρα πολλά χρόνια, ίσως και για δεκαετίες την επιστημονική κοινότητα και τους οικονομολόγους», είπε μεταξύ άλλων ο Παναγιώτης Ρουμελιώτης, ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών και Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της Τράπεζας Πειραιώς κατά την κεντρική παρουσίαση του βιβλίου από τις Εκδόσεις Λιβάνη στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών στις 13 Νοεμβρίου 2014 [6].

«Τα κεφάλαια του βιβλίου φιλοδοξούν να αναδείξουν τους κύριους παράγοντες που διαμόρφωσαν την ελληνική πολιτική οικονομία. Σημείο αφετηρίας της παρούσας μελέτης είναι η ένταξη της χώρας μας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, καθώς αυτή οδήγησε στην περαιτέρω ενσωμάτωση της Ελλάδας στις δομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στα επιμέρους κεφάλαια του συλλογικού τόμου αναλύονται οι κίνδυνοι, οι ευκαιρίες και οι λανθασμένες επιλογές που πραγματοποιήθηκαν μετά την ένταξη της χώρας μας στην ΟΝΕ, σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον», είπε ο Σπυρίδων Ρουκανάς στην ίδια εκδήλωση.

Για τον Παντελή Σκλιά, η συγγραφή ενός τέτοιου βιβλίου, έχω την αίσθηση ότι αποτελούσε μια ακαδημαϊκή εκκρεμότητα που ήρθε η ώρα να τακτοποιηθεί. «Πέρα από τη Νέμεση και τη σωτηρία» ήταν ο τίτλος του εναρκτήριου άρθρου που υπέγραφε μαζί με τον Νικόλαο Τζιφάκη, Επίκουρο Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, στο συλλογικό τόμο που επιμελήθηκαν, «Greece's Horizons: Reflecting on the Country's Assets and Capabilities» και που εκδόθηκε το 2013 [7]. Σε αυτό το βιβλίο κατά κύριο λόγο καταγράφεται η αντίστροφη πορεία, δηλαδή μια πρόταση διεξόδου και ευκαιριών για την Ελληνική Πολιτική Οικονομία μετά την θύελλα. Η συστηματική, όμως, μελέτη της δεκαετίας που καθορίζεται από την είσοδο στην Ευρωζώνη μέχρι το πρώτο Μνημόνιο του 2010, παρέμενε σε αναμονή.

«Η Ελληνική Πολιτική Οικονομία κατά την περίοδο που εξετάζεται (2000 – 2010) χαρακτηρίζεται από μια σειρά επιχειρημάτων αποσπασματικού χαρακτήρα, που αξιοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό για να αιτιολογήσουν συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές. Τα αποκαλούμε «αποσπασματικού χαρακτήρα» διότι επικεντρώνονται στο νούμερο της μεταβλητής, χωρίς όμως να επιχειρείται ανάλυση των συνθετικών χαρακτηριστικών που την προσδιορίζουν», υπογράμμισε ο Παντελής Σκλιάς στην προαναφερθείσα εκδήλωση παρουσιάζοντας τους λόγους για τους οποίους γράφτηκε το βιβλίο «Η Ελληνική Πολιτική Οικονομία 2000-2010».

Εδώ αναδύεται μια ακόμα διάσταση που συνήθως διέτρεχε την μελέτη της πολιτικής και της οικονομίας στην Ελλάδα. Αυτή δεν είναι άλλη από την συχνή απομόνωση του αριθμού προκειμένου να στηριχθεί μια θέση, είτε για να εξωραϊστεί μια κατάσταση, είτε για να δικαιολογηθεί κάποιο ακραίο μέτρο που έπρεπε να παρθεί σε δημοσιονομικό επίπεδο, κυρίως μετά την ένταξη στον Μηχανισμό Στήριξης. «Οι αριθμοί κρύβουν πίσω τους ανθρώπους», λένε πολλοί, για την «αμείλικτη αλήθεια των αριθμών» μιλούν άλλοι. Όμως, η Πολιτική Οικονομία επιφέρει το συγκερασμό τέτοιων θεωρήσεων και ειδικά αυτό το βιβλίο συμπυκνώνει αρμονικά πλήθος έγκυρων αριθμητικών δεδομένων, ποσοστών και πινάκων, δημοσιονομικών και τραπεζικών απεικονίσεων, εμπεριστατωμένων οικονομικών αναλύσεων και αναλυτικών εργαλείων αποτίμησης πολιτικών χωρίς να αγνοεί τις κοινωνικές διαστάσεις και το πολιτικό στερέωμα που μεταβλήθηκε αποφασιστικά.

Άλλωστε, το βιβλίο αυτό, εκ της φύσης και της σύνθεσης των συγγραφέων των κειμένων που περιλαμβάνει, επιβάλει την διεπιστημονική προσέγγιση. Ο συνδυασμός διαφορετικών γνωστικών αντικειμένων, όπως της πολιτικής οικονομίας, των διεθνών οικονομικών σχέσεων, της ευρωπαϊκής πολιτικής οικονομίας και της διεθνούς πολιτικής οικονομίας, αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για να κατανοηθούν οι πολύπλοκες σύγχρονες δομές της παγκόσμιας οικονομίας.

Η συνεισφορά του γνωστικού αντικειμένου της πολιτικής οικονομίας επικεντρώνεται στην παραδοχή ότι η οικονομική επιστήμη αποτελεί μια κοινωνική επιστήμη η οποία είναι ιδιαίτερα περιοριστική, καθώς επιχειρεί την κατανόηση της σύγχρονης οικονομίας εντός ενός αυστηρά μαθηματικοποιημένου πλαισίου. Η μηχανιστική προσέγγιση στην κατανόηση της παγκόσμιας οικονομίας είναι ιδιαίτερα περιοριστική σε ένα διεθνές οικονομικό περιβάλλον που γίνεται ολοένα και πιο σύνθετο.
Γι’ αυτό και σε ό,τι αφορά στην ελληνική πραγματικότητα, δε θα μπορούσε να αξιολογηθεί η Ελληνική Πολιτική Οικονομία παρά μόνο μέσα από μια επίπονη προσπάθεια «εξάρτησης διαδρομής», δηλαδή μέσα από την ιστορική διάσταση της ανάλυσης, με έμφαση στις δύο προηγούμενες δεκαετίες. Αυτή ακριβώς η διάσταση αποτελεί τη συνεισφορά του βιβλίου στην ελληνική βιβλιογραφία, στο βαθμό που η προσπάθεια εξήγησης της ελληνικής κρίσης αγνοεί συνήθως την ιστορική της διάσταση, υιοθετώντας μια αποσπασματικού τύπου προσέγγιση.

Όπως έχει πολλές φορές εντοπιστεί από αναλυτές, σημαντικό μέρος των διαρθρωτικών αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας είναι άμεσα συνδεδεμένο με τις πολιτικές των δεκαετιών του 1980 και του 1990 στην Ελλάδα, τον πατερναλιστικού τύπου καπιταλισμό αλλά και με τον στρεβλό τρόπο διαμόρφωσης των κριτηρίων της Συνθήκης του Μάαστριχτ από τα κράτη-μέλη τής (τότε) ΕΟΚ. Στην συνέχεια, η Ελλάδα πέτυχε την ένταξή της στην ΟΝΕ βασιζόμενη, ουσιαστικά, στη συναλλαγματική πολιτική, σε μια φαινομενική βελτίωση των δημοσιονομικών δεικτών και εκμεταλλευόμενη ένα γενικότερο περιβάλλον «ελαστικότητας» όσον αφορά την ερμηνεία των κριτηρίων ένταξης. Η διεθνής οικονομική κρίση επέφερε συνέπειες που ήταν καταλυτικές για τις εξελίξεις στην Ελληνική Πολιτική Οικονομία μετά το 2008, αφού αυτή έπαιξε το ρόλο του επιταχυντή στην εκδήλωση της ελληνικής κρίσης χρέους, η οποία, τελικά, εξελίχτηκε σε κρίση δανεισμού. Στα επιμέρους κεφάλαια του συλλογικού τόμου αναλύονται οι κίνδυνοι, οι ευκαιρίες και οι λανθασμένες επιλογές που πραγματοποιήθηκαν μετά την ένταξη της χώρας μας στην ΟΝΕ, σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Είναι ενδιαφέρον και χρήσιμο να διαβάσει κανείς στο ίδιο βιβλίο τον τρόπο με τον οποίο το ελληνικό τραπεζικό σύστημα απέτυχε να διαχειριστεί σωστά τον κίνδυνο που δημιουργήθηκε από την ίδια την ραγδαία ανάπτυξή του και σε άλλο κείμενο να στοιχειοθετείται το ότι η επιθετική θεραπεία που επιβλήθηκε από τους όρους στήριξης της ελληνικής οικονομίας, μέσω της εσωτερικής υποτίμησης, αποδείχθηκε πολύ υψηλού οικονομικού και κοινωνικού κόστους και είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη. Αυτό είναι και το σημαντικό χαρακτηριστικό αυτού του βιβλίου. Δεν δίδεται στον αναγνώστη κάποια μονοδιάστατη ανάλυση, αλλά παρουσιάζεται πλήθος στοιχείων που στοχεύει στην σύνθεση και την πολυεπίπεδη διερεύνηση υπό το πρίσμα μιας συνεπώς και συστηματικώς υπηρετούμενης διεπιστημονικότητας.

Συνολικά στο βιβλίο υπάρχουν κείμενα 23 ακαδημαϊκών, αναλυτών, ερευνητών που συγκροτούν ένα συλλογικό τόμο 512 σελίδων στις οποίες παρατίθεται πλούσια τεκμηρίωση και πλήθος βιβλιογραφικών αναφορών οι οποίες, με την σειρά τους, μπορούν να βοηθήσουν τον αναγνώστη να εμβαθύνει ακόμα περισσότερο. Όπως αναφέρουν και οι επιμελητές του τόμου, «ευελπιστούμε ότι αυτού του είδους η αποτίμηση ξεπερνά τις περιγραφικές αναφορές που, κατά γενική ομολογία, κυριαρχούν στην ελληνική βιβλιογραφία για το εν λόγω θέμα. Η συνεισφορά σημαντικών και έγκριτων συναδέλφων επιστημόνων από ένα μεγάλο εύρος πανεπιστημιακών ιδρυμάτων της χώρας μάς έδωσε ουσιαστική ώθηση σε αυτή την προσπάθεια» [8].


ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ

Το βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερα μέρη:
Στο πρώτο μέρος αναλύονται οι συνθήκες που επικρατούσαν στην ελληνική οικονομία πριν από την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ, αλλά και μετά από αυτήν.
Στο δεύτερο μέρος αναλύεται η δημοσιονομική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας την περίοδο 2004-2009.
Όμως η μελέτη της ελληνικής οικονομικής κρίσης είναι ελλιπής χωρίς την παράλληλη αξιολόγηση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και των συνεπειών της στην ευρωπαϊκή οικονομία. Άλλωστε η διεθνής οικονομική κρίση τροφοδότησε την ευρωπαϊκή οικονομική κρίση, που εκδηλώθηκε με δύο μορφές: Είτε ως τραπεζική κρίση είτε ως κρίση χρέους, με χαρακτηριστικότερη περίπτωση την Ελλάδα.
Υπό αυτό το πρίσμα, αναλύονται στο τρίτο μέρος του βιβλίου οι επιδράσεις της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Η παγκόσμια οικονομική κρίση αποτέλεσε σημείο καμπής για την ελληνική οικονομία, γιατί ανέδειξε ένα δομικό δημοσιονομικό πρόβλημα, το ζήτημα του υψηλού δημόσιου χρέους.
Στο τέταρτο μέρος αναλύονται βασικά δημοσιονομικά μεγέθη και ο τρόπος με τον οποίο αυτά επηρέασαν την ένταξη της χώρας στον Τριμερή Μηχανισμό Στήριξης.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

[1] A Antoniades, ‘At the Eye of the Cyclone: The Greek Crisis in Global Media’ in Greece’s Horizons, P Sklias & N Tzifakis (eds), The Konstantinos Karamanlis Institute for Democracy Series on European and International Affairs, Springer Berlin Heidelberg, 2013, pp. 11–25, [accessed 29 June 2014].
[2] M Blyth & C Ban, ‘Austerity vs. Democracy in Greece’, in Foreign Affairs, , 2015, [accessed 27 February 2015].
[3] S O’Grady, ‘9 reasons Greece’s experiment with the radical left is doomed to failure’, in The Independent, , 2015, [accessed 28 February 2015].
[4] kathimerini.gr, ‘Πώς φθάσαμε στο Μνημόνιο του 2010’, , 2014, [accessed 28 February 2015].
[5] Π Σκλιάς, Σ Ρουκανάς & Γ Μαρής, Η πολιτική των διεθνών και ευρωπαϊκών οικονομικών σχέσεων, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2012, , pp. 19–27.
[6] Η Ελληνική Πολιτική Οικονομία 2000-2010 - Εκδόσεις Λιβάνης, , 2014, [accessed 2 March 2015].
[7] N Tzifakis & P Sklias, ‘Beyond Nemesis and Salvation: A Reorientation of the Debate on the Greek Economic Crisis’, in Springer, Greece’s Horizons: Reflecting on the Country’s Assets and Capabilities, 2013, 1–7.
[8] Σ Ρουκανάς & Π Σκλιάς, Η ελληνική πολιτική οικονομία 2000 - 2010 : Από την ΟΝΕ στο μηχανισμό στήριξης, Αθήνα, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη, 2014, , p. 479.

Συγγραφέας Σπύρος Ρουκανάς, Παντελής Σκλιάς

Εκδόσεις Α. Α. Λιβάνη

Έτος 2014

Σελίδες 512 pp.

Copyright © 2002-2012 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

2/4/15 - Δελτίο Ειδήσεων ΗΛΕΚΤΡΑ - 24.3.15

Στο Δελτίο Ειδήσεων με την Τζένη Σουκαρά, στον τηλεοπτικό σταθμό ΗΛΕΚΤΡΑ, φιλοξενήθηκε την Τρίτη 24 Μαρτίου 2015, ο Βασίλης Μπαλάφας.

Κύρια θεματολογία της εκπομπής η τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα και οι εκτιμήσεις μετά τη συνάντηση του Έλληνα Πρωθυπουργό με τη Γερμανίδα Καγκελάριο.

Δείτε το σχετικό βίντεο :

24/3/15 - Ψηφιακά ισοδύναμα

Λένε ότι κάθε νέα κυβέρνηση διαθέτει περίπου 100 ημέρες χάριτος πριν αρχίσει η δριμεία κριτική και σε επίπεδο κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης. Μετά το δραματικό Μάιο του 2010, όπως πολλά άλλα «δεδομένα» του πολιτικού συστήματος, η συνθήκη αυτή έχει σαφώς μεταβληθεί. Σε δύο άξονες.

Πρώτον, οι 100 ημέρες αποτελούν πολυτέλεια εκ των πραγμάτων. Ο πολιτικός χρόνος είναι πυκνός, οι προθεσμίες ασφυκτικές και όπως και να ονομάσουμε τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς «θεσμούς», οι υποχρεώσεις της χώρας τρέχουν εντός και εκτός των τειχών. Συνεπώς, ήδη η Κυβέρνηση έχει δώσει δείγματα γραφής επί των οποίων κρίνεται.

Δεύτερον, και ίσως σημαντικότερο, ο άξονας της όποιας κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης ατονεί όλο και περισσότερο, τουλάχιστον όσο η χώρα βρίσκεται και θα βρίσκεται υπό αυτές τις «ιδιότυπες» συνθήκες που διαμορφώθηκαν από τότε που εισήλθε σε καθεστώς «Μνημονίων». Συνεχίζουν να υπάρχουν κάποια πολύ ισχυρά κοινοβουλευτικά «όπλα», όμως για να κάνουν αίσθηση και να έχουν αποτέλεσμα θα πρέπει δυνητικά να επιφέρουν εντυπωσιακές μεταβολές (παράδειγμα το ζήτημα εκλογής νέου ΠτΔ). Επιπλέον, ήδη από την εποχή της κυβέρνησης Γ.Παπανδρέου έχει γίνει φανερό ότι η μεγαλύτερη φθορά μιας κυβέρνησης ξεκινά από την εσωκομματική αντιπολίτευση.

Η μεγάλη μεταβολή λοιπόν σε αυτό το δεύτερο πεδίο είναι ότι πια η αντιπολίτευση διαμορφώνεται σχεδόν απευθείας από την ίδια την κοινωνία. Θυμηθείτε για παράδειγμα τις συγκεντρώσεις στο Σύνταγμα του 2011 που οδήγησαν στη δημιουργία της κυβέρνησης Παπαδήμου. Η κοινή γνώμη και η αποδοχή μιας κυβέρνησης από την κοινωνία μετρούνται πια συνεχώς, ο βαθμός αποδοχής είναι πια μια βαρύνουσας σημασίας παράμετρος για τις ίδιες τις εξελίξεις. Μια πτώση της τάξης του 20 % στις θετικές γνώμες των πολιτών για τους χειρισμούς της κυβέρνησης, που παρατηρείται τελευταία, είναι ικανή να επιφέρει μεγαλύτερες μεταβολές από την κοινοβουλευτική αντιπολίτευση. Με δύο λόγια, ο κόσμος πια αναμένει αποτελέσματα και γρήγορα, που να έχουν αντίκτυπο στην καθημερινότητά του, χειροπιαστά και ουσιαστικά, μετά από μια περίοδο επικοινωνιακής καταιγίδας. Καλή είναι η «λεκτική αξιοπρέπεια», όμως όταν έρχονται οι λογαριασμοί και ιδιαίτερα αυτοί οι βαριοί φάκελοι της ΔΕΗ, όταν τελειώνει ο μήνας και πρέπει να πληρωθούν τα φροντιστήρια των παιδιών, τότε η κοινωνία κοιτά στην τσέπη της για να κρίνει και όχι στο εκράν.

Η κυβέρνηση που αναδείχτηκε από τις πρόσφατες εκλογές έχει δημιουργήσει μια φρέσκια εικόνα, ότι αποτελείται κατά μεγάλο ποσοστό από νέα πρόσωπα και ότι εμφορείται από νέες ιδέες. Αυτό είναι μια πραγματικότητα, ή απλώς μια επικοινωνιακή «κατάκτηση» μέχρι στιγμής ;

Δίνω ένα παράδειγμα. Η Εσθονία, μια χώρα περίπου 1,5 εκ. κατοίκων, προσφέρει στους κατοίκους της το γρηγορότερο ασύρματο Internet (WiFi) στον πλανήτη, έχει ανακηρύξει την πρόσβαση στο Διαδίκτυο ως ανθρώπινο δικαίωμα και το ΑΕΠ της αποτελείται κατά 15 % από τον τομέα υψηλής τεχνολογίας. Παρουσιάζει το μεγαλύτερο ποσοστό δημιουργίας νέων εταιρειών στον κόσμο, το τραπεζικό της σύστημα είναι εξ ολοκλήρου online και όλες οι συναλλαγές, ακόμα και σε επίπεδο πλανόδιων πωλητών, εκτελούνται ηλεκτρονικά.

Στην Ελλάδα από τα τέλη του 2007 έχουν ολοκληρωθεί δίκτυα οπτικών ινών υψηλών ταχυτήτων που δεν αξιοποιούνται (παράδειγμα οι δακτύλιοι της Κορινθίας), η πρόσβαση στο Internet παραμένει ακριβή, η υπόσχεση για το ελεύθερο WiFi παρέμεινε στα χαρτιά. Η Εθνική Πύλη Δημόσιας Διοίκησης (ΕΡΜΗΣ - ermis.gov.gr), που επίσης έχει ολοκληρωθεί από το 2007, συνεχίζει να υποχρησιμοποιείται και οι πολίτες συνεχίζουν να «προτιμούν» τα γκισέ.

Η νέα κυβέρνηση πρέπει άμεσα να εκμεταλλευτεί τα ψηφιακά αυτά ισοδύναμα ανάπτυξης και υποδομών. Να επιφέρει επί του πρακτέου συνολική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και στη σχέση πολίτη – κράτους που μάλιστα είναι και εύκολη γιατί είναι έτοιμη. Να φύγει από την όλο και μειούμενη ισχύ της ρητορικής και να μεταβεί στο «επί του πρακτέου». Διαφορετικά θα αναγκαστεί να υποκύψει και αυτή σε εξοντωτικές συμφωνίες και σκληρούς όρους και μοιραία να ακολουθήσει τη μοίρα των προηγούμενων κυβερνήσεων.

Και δεν θα φταίνε ούτε η Αντιπολίτευση, ούτε οι Ευρωπαίοι.


*****
Ο Βασίλης Μπαλάφας είναι Τεχνολόγος Πληροφορικής και Δικτύων, με μεταπτυχιακά στις Επικοινωνίες Δεδομένων και τις Διεθνείς Σχέσεις και Πολιτικές


Το άρθρο δημοσιεύτηκε την Κυριακή 22 Μαρτίου 2015 στην κυριακάτικη "Kontranews", στη σελίδα 11.

3/3/15 - Διακρίνεται το βιβλίο των Σκλιά - Ρουκανά

Εξέχουσα θέση στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία λαμβάνει το βιβλίο που επιμελήθηκαν Καθηγητές του Τμήματος της Κορίνθου


Πρωτοσέλιδο στην εφημερίδα "ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ" είναι σήμερα το βιβλίο «Η Ελληνική Πολιτική Οικονομία 2000-2010: Από την ΟΝΕ στο μηχανισμό στήριξης» (Εκδόσεις Λιβάνη, ISBN 978-960-14-2872-7) που επιμελήθηκαν ο Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου που εδρεύει στην Κόρινθο, κ. Παντελής Σκλιάς και ο Λέκτορας του Τμήματος, κ. Σπυρίδων Ρουκανάς.

Το βιβλίο επιχειρεί σε 512 σελίδες να ρίξει φως σε μια κρίσιμη δεκαετία για την πολιτική οικονομία της Ελλάδας, δεκαετία που προηγήθηκε της κορύφωσης της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, τον Μάιο του 2010. Το βιβλίο προσδοκά να αποτελέσει βάση μελέτης και έρευνας και σημείο αναφοράς στη σχετική βιβλιογραφία έτσι ώστε να δοθεί η ευκαιρία για περισσότερη εμβάθυνση και ανάλυση. Για το Τμήμα της Κορίνθου, πρόκειται για μια σημαντική διάκριση, αφού το βιβλίο είναι μοναδικό στο είδος του και προσδίδει ακόμα ένα συγγραφικό έργο στην πλούσια συγγραφική δραστηριότητα των διδασκόντων στο Τμήμα. Για τον ακαδημαϊκό χώρο, τα βιβλία και η δημοσίευση επιστημονικών άρθρων αποτελούν τον πυρήνα της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού προσωπικού και του επιπέδου σπουδών που προσφέρονται. Στην ερευνητική ομάδα που συνέβαλε στον τόμο με αναζήτηση σχετικής βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας, ήταν και οι Γιώργος Αρβανίτης, Παντελής Κάλλιας και ο Κορίνθιος Βασίλης Μπαλάφας.

Στο ρεπορτάζ (http://www.dimokratianews.gr/content/34817/vomva-gia-mnimonio) της εφημερίδας "ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ" που υπογράφει ο Μανώλης Κοττάκης αναφέρονται τα εξής :

Βόμβα για το Μνημόνιο

Συγκλονιστικά στοιχεία για τον τρόπο και τις συνθήκες που εκτοξεύτηκε σε ύψη-ρεκόρ το δημόσιο χρέος κατά τη διάρκεια των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ αλλά και για τη μέθοδο με την οποία φούσκωσε το έλλειμμα του 2009, προκειμένου να υπαχθεί η χώρα στη διεθνή κηδεμονία, περιέχει ο συλλογικός τόμος «Η ελληνική πολιτική οικονομία 2000-2010, από την ΟΝΕ στον Μηχανισμό Στήριξης», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη. Τον συλλογικό αυτόν τόμο, την επιμέλεια του οποίου έχουν οι καθηγητές Σπυρίδων Ρουκανάς και Παντελής Σκλιάς, έγραψαν πρωτοβάθμιοι καθηγητές ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων, οι οποίοι -ακολουθώντας μια αυστηρά τεχνοκρατική προσέγγιση- καταλήγουν σε εντυπωσιακά συμπεράσματα για τις αιτίες που οδήγησαν σε κρίση την ελληνική οικονομία.

Οπως αποκαλύπτει σήμερα η «δημοκρατία», βασιζόμενη στις στεγνές από οιαδήποτε υποψία πολιτικής αξιολόγησης αναλύσεις των καθηγητών οικονομολόγων που εκπόνησαν το σύγγραμμα, το πολιτικό έγκλημα της αύξησης του δημόσιου χρέους αλλά και η υπαγωγή της χώρας στον διεθνή οικονομικό έλεγχο συντελέστηκε σε τρεις φάσεις:

Στην πρώτη φάση «κουκουλώθηκε» το χρέος-ρεκόρ με το περίφημο swap της Goldman Sachs, το οποίο η Ελλάδα θα εξοφλεί μέχρι το 2037!

Στη δεύτερη φάση η κυβέρνηση της Ν.Δ. την περίοδο 2004-2009 κλήθηκε να πληρώσει από τον Προϋπολογισμό σχεδόν διπλάσιους τόκους και τοκοχρεολύσια συγκριτικά με όσα πλήρωναν οι προηγούμενες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ. Η έρευνα, μάλιστα, καταρρίπτει με στοιχεία ξένων ερευνητικών οργανισμών ότι την περίοδο αυτή αυξήθηκε ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων και ως εκ τούτου ξέφυγαν οι δημόσιες δαπάνες που διαμορφώνουν το έλλειμμα. Συγκριτική παρουσίαση των ελλειμμάτων άλλων ευρωπαϊκών χωρών τη χρονιά που ξέσπασε η κρίση, μάλιστα, καταδεικνύει ότι τα δημόσια οικονομικά μας επηρεάστηκαν πολύ λιγότερο από αυτά άλλων χωρών.

Στην τρίτη φάση η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το 2009 αναθεώρησε επί τα χείρω εσκεμμένα έλλειμμα και χρέος, προκειμένου να προκαλέσει την επέμβαση των διεθνών πιστωτών. Πρόκεται για το διπλό «φούσκωμα» του ελλείματος του 2009 κατά 4,23 δισ. ευρώ και του δημόσιου χρέους της ίδιας χρονιάς κατά 27,5 δισ. ευρώ (σύνολο 31,7 δισ. αθροιστικά), που οδήγησε την Ελλάδα στην αγκαλιά του ΔΝΤ και την κατάντησε αποικία χρέους.

Τα πέντε κόλπα με τα οποία το έλλειμμα 2009 διογκώθηκε

Εως το 2037 η αποπληρωμή του αμαρτωλού swap Σημίτη!

Ξεκινώντας από το τέλος, έχει ιδιαίτερη αξία η μελέτη των αριθμών που δείχνουν ότι η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ αναθεώρησε κατά τρόπο εγκληματικό τα στοιχεία για το έλλειμμα και το χρέος. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, έγιναν πέντε ωμές παρεμβάσεις από τις ΕΛ.ΣΤΑΤ. και Eurostat, oι οποίες καταγράφονται στο δελτίο της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας το 2010.

Πρώτη παρέμβαση: Συμφωνίες ανταλλαγών εκτός αγοράς. Οι Στατιστικές Υπηρεσίες (Ελληνική και Ευρωπαϊκή) «κατέγραψαν επιβάρυνση 5,33 δισ. ευρώ (2,26% του ΑΕΠ) στο δημόσιο χρέος για το 2009 αλλά και για τα έτη 2008, 2007, 2006 από το swap που είχε συνάψει η Ελλάδα με την Goldman Sachs. O χειρισμός αυτός δεν επιβάρυνε το χρέος του 2001, απλώς το καμουφλάρισε και το μετέφερε πολλαπλάσιο στο μέλλον». Οι συντάκτες της μελέτης ρωτούν μάλιστα: «Αληθεύει άραγε η Ελλάδα θα πληρώσει γι' αυτό το swap στη Goldman Sachs 21 δισ. ευρώ μέχρι το 2037;».

Δεύτερη παρέμβαση: «Με τη σύμφωνη γνώμη της Eurostat, μετέφεραν 17 ΔΕΚΟ από τον τομέα όπου ήταν ταξινομημένες για δέκα έτη στη Γενική Κυβέρνηση. Με την αναταξινόμηση καταγράφηκε για το 2009 επιβάρυνση κατά 0,74% του ΑΕΠ στο δημόσιο έλλειμμα και κατά 7,75% του ΑΕΠ στο δημόσιο χρέος».

Παρέμβαση τρίτη: Καταγραφή των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης. Μετέφεραν τις συσσωρευμένες από προηγούμενα έτη οφειλές των δημόσιων νοσοκομείων στους προμηθευτές στο δημόσιο έλλειμμα και στο δημόσιο χρέος του 2009, αν και δεν είχαν ελεγχθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο, όπως απαιτεί η ελληνική νομοθεσία. Η επίπτωση για το 2009 ήταν η αύξηση του δημόσιου ελλείμματος κατά 0,79%.

Παρέμβαση τέταρτη: Αναθεώρησαν (μείωσαν) το ΑΕΠ των ετών 2006-2009. Η μείωση αυτή επιβάρυνε το αντίστοιχο έλλειμμα και το χρέος των ετών αυτών.

Παρέμβαση πέμπτη: Προσαρμογές όρων αποθεμάτων. Κατέγραψαν τις υψηλοτερες ροές ύψους 16,8 δισ. ευρώ και 13,5 δισ. ευρώ για τα έτη 2006 και 2000 αντίστοιχα, μετακυλίσεις από προηγούμενα έτη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. του 2010, που επικαλούνται οι συγγραφείς, και εδώ φαίνεται το έγκλημα που συντελέστηκε εις βάρος του ελληνικού λαού από τους προαναφερθέντες χειρισμούς, αθροιστικά επιβαρύνθηκαν:
α. Για το έτος 2009 το δημόσιο έλλειμμα κατά 4,23 δισ. ευρώ (1,8% του ΑΕΠ) και το δημόσιο χρέος κατά 27,50 δισ. ευρώ (11,7% του ΑΕΠ).
β. Για το 2008 το δημόσιο έλλειμμα κατά 4 δισ. ευρώ και το χρέος κατά 26,3 δισ. ευρώ.
γ. Για το έτος 2007 το δημόσιο έλλειμμα κατά 2,95 δισ. ευρώ και το χρέος κατά 21,12 δισ. ευρώ
δ. Για το έτος 2006 το δημόσιο έλλειμμα κατά 4,44 δισ. ευρώ και το δημόσιο χρέος κατά 17,54 δισ. ευρώ.

Οπως υποστηρίζουν οι συγγραφείς της μελέτης (τα κεφάλαια για το χρέος και τα στατιστικά έγραψαν οι καθηγητές οικονομολόγοι Εμμανουήλ Μαματζάκης και Κωνσταντίνος Τσαμαδιάς), «οι παρεμβάσεις αυτές επιδείνωσαν τη δημοσιονομική εικόνα της χώρας κατά την κρίσιμη περίοδο, δικαιολογώντας την ένταξη στον Μηχανισμό Στήριξης τον Μάιο του 2010 και κυρίως τη βιαιότητα των μέτρων προσαρμογής».

Καταρρίπτονται τα μυθεύματα για τις ευθύνες της κυβέρνησης Καραμανλή

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της δημόσιας δαπάνης για την εξυπηρέτηση του χρέους επί δανείων που είχαν συναφθεί σε προηγούμενες περιόδους. Σύμφωνα με τους αριθμούς που παραθέτουν οι καθηγητές, «η συνολική δαπάνη κατά την περίοδο 2004-2009 (Ν.Δ. - [Ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής] Καραμανλής) για την εξυπηρέτηση των δανείων που είχαν συναφθεί από προηγούμενες κυβερνήσεις ήταν 194,21 δισ. ευρώ (χρεολύσια 132,9 δισ. ευρώ και τόκοι 61,31 δισ. ευρώ), ενώ κατά την ίσης χρονικής διάρκειας εξαετία 1998-2003 (ΠΑΣΟΚ - Σημίτης) ήταν 139,5 δισ. ευρώ (χρεολύσια 84,7 δισ. ευρώ και τόκοι 54,8 δισ. ευρώ). Δηλαδή για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, που είχε συσσωρευθεί, η κυβέρνηση Καραμανλή πλήρωσε 54,7 δισ. ευρώ περισσότερα σε σύγκριση με την κυβέρνηση Σημίτη!

Οι συγγραφείς δεν παραλείπουν να προσδιορίσουν χρονικά και από ποιες χρονιές της Μεταπολίτευσης άρχισε να ξεφεύγει το δημόσιο χρέος: «Το δημόσιο χρέος υπερέβη το 60% του ΑΕΠ το 1988. Το 1989 οι εγγυήσεις του Δημοσίου (για δάνεια σε ΔΕΚΟ - συνεταιρισμούς) ανήλθαν σε 32% του ΑΕΠ και τα επόμενα τρία χρόνια κατέπεσαν, επιβαρύνοντας το δημόσιο χρέος. Το δημόσιο χρέος υπερέβη το 100% του ΑΕΠ το 1996».

Τα στοιχεία της μελέτης καταρρίπτουν επίσης δύο μύθους: Οτι το έλλειμα ξέφυγε την περίοδο 2004-2009 και ότι την ίδια περίοδο αυξήθηκε υπέρμετρα το προσωπικό του δημόσιου τομέα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, την περίοδο 2007-2009 το έλλειμμα αυξήθηκε ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 131,1%, λιγότερο από όσο αυξήθηκε η μέση τιμή στις χώρες της ευρωζώνης (826,7%). Το δημόσιο χρέος την ίδια περίοδο αυξήθηκε κατά 20,8% του ΑΕΠ, όσο περίπου η μέση τιμή των ποσοστιαίων αυξήσεων στις χώρες της ευρωζώνης (20,5%).

Ενδιαφέροντα είναι επίσης και τα στοιχεία που παραθέτουν οι Μαρία Τσάπρα (επίκουρη καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πατρών) και Παναγιώτα Χατζημιχαηλίδου (διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου) για την «Απασχόληση στον δημόσιο τομέα στην Ευρώπη ως μέσο όρο της περιόδου 2008-2010» (πηγή Bordogna). Mε βάση αυτά, με βάση το μερίδιο απασχόλησης του δημόσιου τομέα στη συνολική απασχόληση, οι χώρες κατανέμονται σε τέσσερις κατηγορίες:
- μερίδιο απασχόλησης του δημόσιου τομέα άνω του 29%: Βέλγιο, Δανία, Βρετανία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Νορβηγία, Σουηδία
- άνω του 25%-28%: Γερμανία, Ιρλανδία, Μάλτα, Φινλανδία
- άνω του 20%-24%: Ουγγαρία, Αυστρία, Ελλάδα, Εσθονία, Ιταλία, Ισπανία, Λετονία, Λιθουανία, Πορτογαλία. Σλοβακία
- κάτω του 20%: Βουλγαρία, Κύπρος, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβενία, Τσεχία.

Οι καθηγητές που έγραψαν τη μελέτη

Την ογκώδη μελέτη για την οικονομία έγραψαν οι καθηγητές-μέλη ΔΕΠ Γεώργιος Μαρής, Παντελής Σκλιάς, Πύρρος Παπαδημητρίου (Κριτήρια σύγκλισης ΟΝΕ), Ευάγγελος Δρυμπέττας, Νίκος Καλογερίδης (Τραπεζικό σύστημα), Κωνσταντίνος Τσαμαδιάς, Εμμανουήλ Μαματζάκης (Δημόσιο χρέος - στατιστικά), Γεώργιος Γαλανός (Δημοσιονομικά), Ιωάννης Μουρμούρης (Συνέπειες Ολυμπιακών), Αριστείδης Μπιτζένης, Ιωάννης Μακέδος (Η απογραφή του 2004 - εύρος δημοσίου τομέα), Μαρία Τσάμπρα, Παναγιώτα Χατζημιχαηλίδου, Μωυσής Σιδηρόπουλος (Οικονομική ανάπτυξη στο ευρώ), Περικλης Γκόγκας, Εβίρα Τακλή (Διεθνής κρίση), Κωνσταντίνος Χαζάκης (Κρίση ευρωζώνης και ελληνικό χρέος), Παναγιώτης Λιαργκόβας, Σπύρος Ρεπούσης (Ελλειμμα), Αγγελος Κότιος, Εμμανουήλ Κουτουλάκης (Πρόσβαση στον διεθνή δανεισμό), Παναγιώτης Σχίζας (Τα cds) και Σπυρίδων Ρουκανάς (Το πλαίσιο της διεθνούς οικονομικής κρίσης).

27/2/15 - Kontra 24 - Kontra News - 26/2/2015

Στην εκπομπή "Kontra 24" του Αιμίλιου Λιάτσου, στον τηλεοπτικό σταθμό Kontra, φιλοξενήθηκε ο Β.Μπαλάφας λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 25ης Φεβρουαρίου 2015.

Η θεματολογία της εκπομπής αφορά στην πολιτική επικαιρότητα και συζητήθηκε και η θέση της Ελλάδας στην ΕΕ και την Ευρωζώνη εντός του ασφυκτικού πλαισίου των περιοριστικών δημοσιονομικών πολιτικών.

Δείτε ολόκληρη την εκπομπή :

24/2/15 - Όλοι κάτι δεν καταλαβαίνουν

Τις τελευταίες ημέρες έγινε πολύ της μόδας η φράση «δεν καταλαβαίνω». Ο Schäuble και πολλοί ομόλογοί του δεν καταλαβαίνουν τι ζητάει η Ελλάδα. Ορισμένοι το θέτουν πιο κομψά, δεν καταλαβαίνουν τι καλούνται να υποστηρίξουν. Πολλά διεθνή μέσα ενημέρωσης επίσης δεν καταλαβαίνουν και προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν το «μήνυμα» πίσω από τις λέξεις.

Στον προφορικό λόγο αυτό μπορεί να έχει και μια υπόσταση. Λέμε συχνά «δεν κατάλαβα τι εννοείς», ζητώντας διευκρινήσεις. Συνηθισμένη στιχομυθία, άλλωστε, σε ζευγάρια με – κατά κανόνα – τη σύζυγο να υποστηρίζει τεχνηέντως ότι δεν καταλαβαίνει, επιζητώντας μια ανασκευή της φράσης προς κάτι που να πλησιάζει περισσότερο τη δική της θέση … για να την καταλάβει.

Όμως πια εμφανίζεται αρκετό «δεν καταλαβαίνω» και στα γραπτά. Εδώ τα πράγματα δυσκολεύουν. Η υψηλή πολιτική των διαπραγματεύσεων δεν έχει εύκολες διατυπώσεις. Η στίξη, η τοποθέτηση των λέξεων, το που μπαίνει ένα κόμμα, τα συνώνυμα, παίζουν κρίσιμο ρόλο. «Μπορεί να αλλάξει όλο το νόημα», λένε οι πιο μυημένοι. Δεκτό, αλλά ταυτόχρονα βολικό κυρίως όταν μια διαπραγμάτευση έχει προαποφασισμένο τέλος ή όταν το ένα μέρος διαθέτει τον τρόπο να «επιβάλει» την άποψή του. Δεν εξετάζουμε εδώ την περίπτωση μιας άνευ όρων κατάστασης γιατί τότε δεν μπορούμε να συζητάμε για διαπραγμάτευση παρά μόνο για να εξωραΐσουμε ένα τετελεσμένο.

Δυστυχώς όμως, το «δεν καταλαβαίνω» γενικεύεται. Πολλοί δεν καταλαβαίνουν γιατί προτάθηκε για Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο Προκόπης Παυλόπουλος. Άλλοι δεν καταλαβαίνουν γιατί αποσύρθηκε, ή μάλλον καλύτερα, γιατί δεν εμφανίστηκε επισήμως ποτέ το κείμενο Moscovici. Ορισμένοι δεν καταλαβαίνουν τι σημαίνει έξοδος από την Ευρωζώνη, άλλοι τι σημαίνει η συνέχιση μιας αδιέξοδης πολιτικής εξαντλητικής λιτότητας, υπάρχουν και εκείνοι που δεν καταλαβαίνουν καθόλου γιατί διαπραγματεύεται η χώρα και γελούν χαιρέκακα αναμένοντας να αποτύχουν όλα γιατί το επόμενο έτοιμο σποτ περιλαμβάνει τη σκηνή που τα τρενάκια τελικά συγκρούονται και το μεγάλο τρένο διαλύει το μικρό.

Α ! Είναι και εκείνοι που δεν καταλαβαίνουν γενικώς τίποτα και κομίζουν την άποψη του να εγκαταλείψει η χώρα κάθε συμμαχία στην οποία εντάχθηκε είτε με κόπο, είτε με αίμα. Αλλά εκεί βρίσκουν όλους τους υπόλοιπους που σίγουρα δεν καταλαβαίνουν τι θα γίνει σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο που περιγράφει μια βιβλιογραφική ουτοπία.

Τέλος, υπάρχουν εκείνοι που δεν καταλαβαίνουν τι πήγε στραβά και έχασαν, άλλοι που δεν καταλαβαίνουν ότι η ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνίας δεν έχει καμία σχέση με την Πλατεία Ταχρίρ.

Πέρα από όλους αυτούς συνολικά τους παραπάνω υπάρχει μια ολόκληρη κοινωνία που κατά συντριπτική πλειοψηφία καταλαβαίνει πολλά από τα προαναφερθέντα … δυσνόητα.

Μια κοινωνία που κατανοεί γιατί συμβαίνουν πολλά και ελπίζει σε ομαλότητα και σταθερότητα. Ελπίζει σε μια κανονικοποίηση της καθημερινότητάς της, σε μια εκλογίκευση των συνεχών υποχρεώσεων που προκύπτουν κάθε μήνα, σε μια γαλήνη που τόση ανάγκη έχει για να μεγαλώσει τα παιδιά της, να ηρεμήσει, να μην έχει την αίσθηση ότι την επόμενη μέρα ή τον επόμενο μήνα μπορεί να την βρει το όποιο απόλυτο κακό. Που κάθε φορά ελπίζει ότι κάτι θα αλλάξει, ότι δεν θα χρειάζεται να πληρώνει συνέχεια για Παιδεία, Υγεία, Ασφάλεια.

Το δυστύχημα είναι ότι και αυτή την κοινωνική πλειοψηφία πάρα πολλοί δείχνουν να μην την καταλαβαίνουν και συνεχίζουν να τη ραίνουν με κοινωνικούς αυτοματισμούς, τρόμο, υπερφίαλους μαξιμαλισμούς, φρούδες ελπίδες. Και μοιάζουν, αυτοί οι πολλοί, να τη θέλουν τόσο πολύ την κοινωνία να μην … καταλαβαίνει.


*****
Ο Βασίλης Μπαλάφας είναι Τεχνολόγος Πληροφορικής και Δικτύων, με μεταπτυχιακά στις Επικοινωνίες Δεδομένων και τις Διεθνείς Σχέσεις και Πολιτικές


Το άρθρο δημοσιεύτηκε την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2015 στην κυριακάτικη "Kontranews", στη σελίδα 11.

19/1/15 - Το θολό στοίχημα των εκλογών

Το θολό στοίχημα των εκλογών

Δεν είμαι βέβαιος ότι υπάρχει ένα ευδιάκριτο στοίχημα σε αυτές τις εκλογές. Τα βαρύγδουπα περί των «πιο κρίσιμων εκλογών της Μεταπολίτευσης» μάλλον λέγονται για διαφημιστικούς λόγους των τηλεοπτικών εκπομπών της εκλογικής βραδιάς, παρά γιατί πράγματι διαφαίνεται μια τέτοιου είδους κρισιμότητα.

Οι εκλογές αυτές είναι σαφώς βεβιασμένες. Από κάθε άποψη και από κάθε πλευρά. Άλλωστε τέτοιες είναι. Έκτακτες και ιδιαιτέρως αγχωμένες. Προεκλογική περίοδος δυο – τριών εβδομάδων που δεν επιτρέπει την ανάδειξη θέσεων, ενδεχομένως νέων προσώπων και πρακτικών. Και όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που ένα ολόκληρο πολιτικό σύστημα υποτίθεται ότι επιζητά ανανέωση, μεταβολή. Που υποκριτικά ευαγγελίζεται την εξέλιξή του σε κάτι καινούριο για την επόμενη μέρα.

Αν είναι τη Μεταπολίτευση να τη διαδεχθεί μια πρακτική εκλογικών διαδικασιών «ταχείας πήξεως», τότε δεν έχουμε καταφέρει και τίποτα το ιδιαίτερα θετικό. Νομίζω ότι το τελευταίο που χρειάζεται ο τόπος είναι εκλογές τύπου «Blitzkrieg».

Εδώ θα έβαζα και μια ακόμα παράμετρο. Τα τελευταία χρόνια όλο και λιγότερος κόσμος ασχολείται με τη διαδικασία των εκλογών είτε πρόκειται για Εθνικές, είτε για Δημοτικές - Περιφερειακές. Μέλη των εφορευτικών επιτροπών δεν εμφανίζονται στη θέση τους, τα πρακτικά των εκλογών προχειρογράφονται ή έχουν παραλείψεις, συχνά θα δείτε κάλπες χωρίς λουκέτα ή κόμπους με βουλοκέρι, πολλοί πολίτες θεωρούν ότι είναι «αγγαρεία» το να πάνε να ψηφίσουν. Αν λοιπόν μιλούμε για μια Δημοκρατία, οι πολίτες οι ίδιοι υποτίθεται ότι συμμετέχουν στη διεξαγωγή των εκλογών με βασικές «υποχρεώσεις» την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος και την παρουσία τους στις εφορευτικές επιτροπές. Αν σε μια Δημοκρατία έχει ατονίσει το ενδιαφέρον των πολιτών για τις εκλογές, τότε μάλλον πρέπει να ακούσουμε το καμπανάκι, παρά να αναζητήσουμε το στοίχημα.

Η αίσθησή μου είναι ότι το πολιτικό σύστημα νοσεί συνολικά. Δυνάμεις που επιδιώκουν την κονιορτοποίηση και την ομογενοποίηση των εφαρμοζόμενων πολιτικών διακυβέρνησης διατρέχουν οριζόντια το σύστημα και «επιβάλουν» εκείνους που είναι πρόθυμοι να τις υπηρετήσουν ανεξαρτήτως πολιτικών και κομματικών αφετηριών. Πως θα μπορούσε άραγε σήμερα ένας πολίτης να είναι υποψήφιος με οποιοδήποτε κόμμα και σε 2 εβδομάδες να κινηθεί αξιοπρεπώς στην εκλογική του περιφέρεια ; Με ποιον τρόπο θα μπορούσε να γίνει μια ουσιαστική «μάχη» επιχειρημάτων την ώρα που μοιάζουν όλα απαξιωμένα ; Την ώρα που τα ίδια τα κόμματα ποδοπατούν το στελεχιακό τους δυναμικό για χάρη γόνων, μιας τηλεπερσόνας, μιας μοντέλας, ενός ποδοσφαιριστή ή μιας ρεπόρτερ μεγάλου καναλιού ;

 Αν μπορούσα να προκρίνω ένα στοίχημα αυτό θα ήταν η ανάγκη να επιβάλουν οι ίδιοι οι πολίτες μια κανονικότητα. Μια κανονικότητα επί της διαδικασίας, επί του δημόσιου διαλόγου. Να ζητήσουν συγκεκριμένες απαντήσεις σε συγκεκριμένες ερωτήσεις και να ακούσουν προτάσεις επί μιας γκάμας θεμάτων και όχι απλώς για το αν και ποιος σκίζει περισσότερο το οποιοδήποτε μνημόνιο που στο τέλος μετατρέπεται σε μετεκλογικό καλτσόν. Ποιος θα μας μιλήσει για όσα πραγματικά απασχολούν το μέσο νοικοκυριό και την κοινωνία ; Ποιος θα μας μιλήσει για ένα χειροπιαστό, ρεαλιστικό σχέδιο και όχι απλώς για την ανάγκη ύπαρξής του ; Θα είναι άραγε οι επόμενες εκλογές κανονικές ; Αυτό θα ήταν ένα στοίχημα θετικής εξέλιξης … Ένα στοίχημα ευθύνης από τους πολίτες για την πατρίδα.


*****
Ο Βασίλης Μπαλάφας είναι Τεχνολόγος Πληροφορικής και Δικτύων, με μεταπτυχιακά στις Επικοινωνίες Δεδομένων και τις Διεθνείς Σχέσεις και Πολιτικές

Το κείμενο δημοσιεύτηκε το Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2015
στην εφημερίδα "Πολίτης της Κορινθίας", στη σελίδα 10 :

6/1/15 - Το τέλος των Δημοτικών εκλογών και τα paradigms

Το τέλος των Δημοτικών εκλογών και η δημιουργία παραδείγματος


Το κείμενο που ακολουθεί ανήκει σε μια δυναμική κατηγορία κειμένων που μπορούν ανά εβδομάδα να εμπλουτίζονται. Τα ζητήματα που πραγματεύεται εξελίσσονται συνεχώς και στην πορεία πάντα ανακαλύπτεις κάτι νέο, κάτι που θα μπορούσες να προσθέσεις. Οι πληροφορίες άλλωστε, συχνά, πολλαπλασιάζονται μετά την τέλεση του κεντρικού γεγονότος ειδικά αν μιλάμε για εκλογές, για ένα γεγονός δηλαδή που αποτελεί αυτόνομο ορόσημο, συμβαίνει ανά μεγάλα χρονικά διαστήματα και πάντα κρύβει διαστάσεις που δεν είναι γνωστές κατά την πλήρη εξέλιξή του.

Εν ολίγοις, είναι ένα κείμενο που με δυσκόλεψε. Αρκετές φορές ανέβαλα τη σύνταξή του, ακόμα και τώρα αμφιβάλω αν μπορώ ολοκληρωμένα να συμπεριλάβω όσα αποκόμισα από την πρόσφατη συμμετοχή μου στις Εκλογές του Δήμου Κορινθίων. Για το λόγο αυτό θα αναφερθώ σε δύο κύριες εκφάνσεις. Πριν όμως από αυτό, λιτά και σύντομα, θα ήθελα να ευχαριστήσω όσες και όσους στήριξαν την πρόταση της «ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ» και εκείνες και εκείνους που έθεσαν το σταυρό προτίμησής τους δίπλα στο δικό μου όνομα θεωρώντας ότι θα μπορούσα να προσφέρω στο Δήμο και – θέλω να πιστεύω – επικροτώντας το πλαίσιο προτάσεων που είτε διάβασαν στο προεκλογικό μου φυλλάδιο, είτε άκουσαν στις τηλεοπτικές εκπομπές. Και για να είμαστε και ξεκάθαροι, είθισται να ευχαριστείς κάποιον που σε στήριξε και όχι όλη την ανθρωπότητα. Εκείνοι που έκαναν μια άλλη επιλογή σε επίπεδο συνδυασμών καλά να είναι οι άνθρωποι και πάντα υγιείς.

Η πρώτη έκφανση λοιπόν είναι αυτό που έκανε ο Gérard Depardieu στην εκκίνηση της ταινίας «Welcome to New York», υποδυόμενος τον Dominique Strauss-Kahn. Ο Depardieu ξεκινά την ταινία με ένα προσωπικό του ανάθεμα προς τους πολιτικούς, την πολιτική και τον Strauss-Kahn, ξεκαθαρίζοντας από την αρχή ότι αυτό που θα δούμε είναι «δουλειά» και ότι ο ίδιος απεχθάνεται τον χαρακτήρα που υποδύεται. Γενικά βολική στάση, βγαίνεις από το κάδρο, κάνεις ισοπεδωτική κριτική, δικαιολογείς τους συμβιβασμούς σου και διατρανώνεις τη στάση σου που εν προκειμένω συμπίπτει με τη βολή σου. Το έζησα αυτό στις δημοτικές εκλογές.

Είδα πολίτες που ψήφισαν, έκαναν μια επιλογή, την οποία στη συνέχεια σχεδόν την αναθεμάτισαν προβάλλοντας τη διάσταση της «υποχρέωσης». Και πολίτες – ακόμα και φίλοι – που μίλησαν για «δουλειά» σε μια συζήτηση που ξεφεύγει από την πολιτική και φυσικά δεν έχει και νόημα να προσπαθείς να επιχειρηματολογήσεις εναντίον της ή να προσπαθήσεις να την ανατρέψεις. Όσοι μου το είπαν αυτό, ακόμα και αν περίμεναν μια προσπάθεια από μέρους μου να τους αλλάξω γνώμη, δέχθηκαν ένα νεύμα συγκατάβασης και κατανόησης. Το έχω ξαναγράψει, πλάτες και μαγουλάκια δεν είχα σκοπό να χτυπήσω και να τσιμπήσω λόγω της συμμετοχής μου σε μια εκλογική διαδικασία. Μπορεί να συμμετείχα πρώτη φορά σε δημοτικές εκλογές, αλλά έχω λάβει μέρος σε αρκετές άλλες εκλογικές διαδικασίες μέχρι τώρα και συνειδητά ποτέ μου δεν φόρεσα «προβιά».

Αυτή η έκφανση των εκλογών υπήρξε για μένα ενδιαφέρουσα και εξόχως διδακτική. Δεν άλλαξε όμως την κεντρική μου ιδέα που λέει ότι η πολιτική και η συμμετοχή στα κοινά δεν συμπίπτουν υποχρεωτικά και ότι οι εκλογές δεν είναι ένα πανηγύρι στο οποίο πρέπει να βάλουμε τα «καλά» μας και να προσποιηθούμε κάτι που δεν είμαστε. Δεν είμαι βέβαιος τι τελικά επικράτησε στην κάλπη. Άλλωστε η διαφορά είναι τόσο μικρή επί ενός συνόλου δεκάδων χιλιάδων ψήφων που το συμπέρασμα δεν είναι ασφαλές. Έπαιξε πάντως το ρόλο της αν κανείς το δει σε επίπεδο μεμονωμένων υποσυνόλων και ομάδων συγκεκριμένων συμφερόντων. Μένει λοιπόν ως ένα βασικό κρατούμενο με προβολή στο μέλλον, κυρίως από την πλευρά της μελέτης για το πόσο ακόμα θα συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε έτσι ως πολίτες πηγαίνοντας στην κάλπη. Δεν το ψέγω, πρόκειται περί συνειδητής επιλογής μέρους του εκλογικού σώματος.

Δεύτερη έκφανση και ίσως πιο διαυγής ως προς την κατανόησή της : η δημιουργία παραδείγματος. Στην πολιτική και στις εκλογές ισχύει αυτό που συνηθίζουμε να αποκαλούμε «βέλτιστες πρακτικές». Οι εκλογικές διαδικασίες αναδεικνύουν «παραδείγματα – paradigms» που στη συνέχεια εξελίσσονται σε προς επιλογή «πρότυπα». Μάλλον αυτό που έκρυβε πίσω της η φράση που ακούστηκε στις εκλογές εναντίον της «ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ» και έλεγε ότι «αυτοί δεν ξέρουν τη δουλειά».

Θεωρώ ότι στις πρόσφατες εκλογές στο Δήμο Κορινθίων δημιουργήθηκε ένα τέτοιο «πρότυπο», ένα παράδειγμα καλής πρακτικής για το μέλλον και ως τέτοιο τίθεται εκ του αποτελέσματος. Δηλαδή, υπερψηφίστηκε και επικροτήθηκε, άρα θα μπορεί εφεξής να συμπεριληφθεί σε έναν «οδηγό υποψηφίου». Πρόκειται για την περίπτωση επί σειρά ετών – κοντά μια δεκαετία – Αντιδημάρχου Τεχνικών Έργων ή Υπηρεσιών και επίσης επί σειρά ετών εργολάβου – εργολήπτη στο Δήμο.

Χωρίς καμία υπόνοια για οποιαδήποτε παρανομία, λίγο πριν τις πρόσφατες εκλογές οι δυο τους συνεταιρίστηκαν εγκαινιάζοντας, μετά τις εκλογές, μονάδα παραγωγής μπύρας. Η τελετή των εγκαινίων υπήρξε τόσο λαμπρή όσο και η επανεκλογή τους στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου μας από το εκλογικό σώμα και επισφραγίστηκε από την παρουσία πλήθους επισήμων. Μάλιστα εις εξ αυτών σε τηλεοπτική του συνέντευξη πριν τις εκλογές (20/5/2014 ημ. YouTube – TV Super - βλ. σχετικό βίντεο) είχε κατακεραυνώσει των μέλη του αντίπαλου συνδυασμού αναφέροντας πως «είναι άνθρωποι που δεν έχουν κανένα ηθικό φραγμό». Αν θεωρήσουμε ότι η κάλπη «δικάζει» και ηθική – κάτι το οποίο προσωπικά δεν πιστεύω – τότε αντιλαμβάνεστε ότι η «καλή πρακτική» ανάγεται σε «βέλτιστη πρακτική» διότι υπό αυτή την αφήγηση «καθαγιάζει» και όλα τα υπόλοιπα. Με ένα σμπάρο δηλαδή, πολλά πολλά τρυγόνια, τακτική γκανιάν, μέθοδος γκαραντί.

Θα τολμούσα να πω ότι αυτό το «παράδειγμα» βέλτιστης πρακτικής έχει αναφορά πιο ευρεία από την κάλπη. Έχει ενδεχομένως αναφορά σε ένα μοτίβο βέλτιστης άσκησης διοικήσεως, βέλτιστης πρακτικής διακυβέρνησης και πάει λέγοντας αναλόγως πόσο θα θελήσει να το τραβήξει ένας μελλοντικός μελετητής.

Δεν έχω σκοπό να αναλύσω όλο το πλαίσιο των Δημοτικών Εκλογών στο Δήμο. Δεν θα ήταν δυνατό να γίνει σε ένα μικρό κείμενο, βιβλίο ολόκληρο θα μπορούσε να γράψει κανείς. Και φυσικά δεν έχω σκοπό να παραγκωνίσω και λάθη που έγιναν από την πλευρά της «ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ» και εμού του ιδίου σε ό,τι αφορά στη δική μου επίδοση. Λάθη και παραλείψεις υπήρξαν.

Αλλά εδώ ο σκοπός δεν είναι να γίνει αποτίμηση. Είναι ο τρόπος να μπει μια άνω τελεία, ίσως, που για μένα σηματοδοτεί το τέλος των Δημοτικών Εκλογών με τα διδάγματα που αποκόμισα και μερικά από όσα μου έκαναν εντύπωση.

Η συμμετοχή μου για πρώτη φορά σε Δημοτικές Εκλογές ως υποψήφιος ήταν μια σημαντική εμπειρία που με έκανε σοφότερο και με γέμισε ερεθίσματα. Η συμμετοχή στα κοινά, η επιδίωξη για βελτίωση του τόπου στον οποίο ζούμε είναι μια συνεχής διαδικασία που δεν περιορίζεται στην περίοδο των εκλογών. Υπό αυτή την έννοια συνεχίζω να παρακολουθώ όσα γίνονται. Με την ιδιότητα του πολίτη που θεωρεί ότι ζει σε έναν ευλογημένο τόπο που έχει μείνει πολύ πίσω εξαιτίας των «βέλτιστων πρακτικών» της πολιτικής.

Αν κάποια σημεία του κειμένου είναι ασαφή να ρίχνετε μια ματιά στη φωτογραφία διαβάζοντας. Έτσι και αλλιώς το κείμενο είναι συνοδευτικό της φωτογραφίας και όχι η φωτογραφία συνοδευτική του κειμένου.

Καλή Χρονιά σε όλες και όλους !

Σχετικό βίντεο (2:20)

3/12/14 - Σημαντική έκδοση για το Πανεπιστήμιο στην Κόρινθο

Μια σημαντική έκδοση για το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου που εδρεύει στην Κόρινθο παρουσιάστηκε επισήμως πριν λίγες ημέρες στο Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών.
Πρόκειται για το βιβλίο που επιμελήθηκαν ο Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος, κ. Παντελής Σκλιάς και ο Λέκτορας του Τμήματος, κ. Σπυρίδων Ρουκανάς.

Με τίτλο «Η Ελληνική Πολιτική Οικονομία 2000-2010: Από την ΟΝΕ στο μηχανισμό στήριξης» (Εκδόσεις Λιβάνη, ISBN 978-960-14-2872-7), το βιβλίο επιχειρεί σε 512 σελίδες να ρίξει φως σε μια κρίσιμη δεκαετία για την πολιτική οικονομία της Ελλάδας, δεκαετία που προηγήθηκε της κορύφωσης της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, τον Μάιο του 2010.

Η παρουσίαση έγινε σε μια κατάμεστη αίθουσα με παρουσία πλήθους πρώην Υπουργών και σημαντικών οικονομικών και πολιτικών παραγόντων της χώρας. Ανάμεσά τους οι Ευριπίδης Στυλιανίδης, Ανδρέας Λυκουρέντζος, Προκόπης Παυλόπουλος, Ευάγγελος Αντώναρος και άλλοι.

Για το βιβλίο μίλησαν ο Κωνσταντίνος Μίχαλος, Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος και του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, o Ευάγγελος Δρυμπέτας, Αν. Καθηγητής, Πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, o Άγγελος Κότιος, Καθηγητής, Κοσμήτορας Σχολής Οικονομικών, Επιχειρηματικών και Διεθνών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, o Παναγιώτης Λιαργκόβας, Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και Συντονιστής Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, καθώς και ο Παναγιώτης Ρουμελιώτης, Ομότιμος Καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, και Αντιπρόεδρος Δ. Σ. της Τράπεζας Πειραιώς.

Στη δεύτερη φωτογραφία στο μέσον, οι επιμελητές του βιβλίου Π.Σκλιάς και Σ.Ρουκανάς.


Όλοι οι ομιλητές τόνισαν τη μοναδικότητα του εγχειρήματος ενός συγκεντρωτικού τόμου με άρθρα έγκριτων Καθηγητών και ερευνητών που κατανέμονται στον τόμο θεματικά καλύπτοντας το μεγαλύτερο εύρος των εκφάνσεων των πολιτικοοικονομικών δεδομένων της περιόδου. Το βιβλίο, όπως δήλωσαν οι επιμελητές του, προσδοκά να αποτελέσει βάση μελέτης και έρευνας και σημείο αναφοράς στη σχετική βιβλιογραφία έτσι ώστε να δοθεί η ευκαιρία για περισσότερη εμβάθυνση και ανάλυση.

Για το Τμήμα της Κορίνθου, πρόκειται για μια σημαντική διάκριση, αφού το βιβλίο είναι μοναδικό στο είδος του και προσδίδει ακόμα ένα συγγραφικό έργο στην πλούσια συγγραφική δραστηριότητα των διδασκόντων στο Τμήμα. Για τον ακαδημαϊκό χώρο, τα βιβλία και η δημοσίευση επιστημονικών άρθρων αποτελούν τον πυρήνα της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού προσωπικού και του επιπέδου σπουδών που προσφέρονται.

Στην ερευνητική ομάδα που συνέβαλε στον τόμο με αναζήτηση σχετικής βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας, ήταν και οι Γιώργος Αρβανίτης, Παντελής Κάλλιας και ο Κορίνθιος Βασίλης Μπαλάφας.

Δείτε το σχετικό βίντεο :

Δείτε ολόκληρη την παρουσίαση από τις εκδόσεις Λιβάνη :

29/10/14 - Παρουσιάσεις από την εκδήλωση στην "ΚΟΡΙΝΘΙΑ 2014"

Το Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2014, στις 7 μ.μ., στο Συνεδριακό Κέντρο της Πανελλήνιας Έκθεσης "ΚΟΡΙΝΘΙΑ 2014", στο χώρο της επιχείρησης «Mandrakos Co» πρώην ΕΛΒΙΟΧΥΜ στο 15ο χιλ. Παλαιάς Εθνικής οδού Κορίνθου – Πατρών, Βέλο Κορινθίας πραγματοποιήθηκε μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση με τίτλο "Ευκαιρίες Επενδύσεων - Οικονομική πολιτική και κρίση".

Οι ομιλητές ήταν οι εξής :

Ομιλητές - Εισηγήσεις :

Βασίλης Νανόπουλος, Πρόεδρος Επιμελητηρίου Κορινθίας : "Εξωστρέφεια - Καινοτομία"

Χαράλαμπος Τσαρδανίδης, Διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων : "Η οικονομική κρίση και η οικονομική διπλωματία της Ελλάδας"

Αλέξανδρος Μαλλιάς, Πρέσβης επί τιμή : "Η Κορινθία και ο Κόσμος : Τρεις Προτάσεις"

Αστέρης Χουλιάρας, Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου : "Ο Άγνωστος Θησαυρός : Οι Μετανάστες ως κεφάλαιο για τις ελληνικές επιχειρήσεις που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στο εξωτερικό".

Η ομιλία του Αλέξανδρου Μαλλιά έχει αναρτηθεί ολόκληρη στην ιστοσελίδα του και μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ.

Ο Χαράλαμπος Τσαρδανίδης μίλησε για την οικονομική κρίση και την οικονομική διπλωματία της Ελλάδας. Με την ευγενική του άδεια μπορείτε να θυμηθείτε και να δείτε τη σχετική του παρουσίαση :

Ο Αστέρης Χουλιάρας, με μια μεστή παρουσίαση μίλησε για τα πλεονεκτήματα των μεταναστευτικών ροών και πως αυτά μπορούν να λειτουργήσουν ως δίκτυα για τη δημιουργία εμπορικών σχέσεων με άλλες χώρες, για ανταλλαγή τεχνογνωσίας και γενικότερα ως κεφάλαιο για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Με την ευγενική του άδεια μπορείτε να θυμηθείτε και να δείτε τη σχετική του παρουσίαση :

Ολόκληρο το βίντεο της εκδήλωσης :

Ευχαριστώ θερμά τους ομιλητές που αποδέχθηκαν την ιδέα και την πρόσκληση για την υλοποίηση αυτής της εκδήλωσης και σύντομα θα διοργανωθούν και άλλες ανάλογες.


Βασίλειος Μπαλάφας

vasileios[at]balafas.gr
vbalafas.blogspot.gr

13/10/14 - Δυό λόγια για την Έκθεση "ΚΟΡΙΝΘΙΑ 2014"

Από την εφημερίδα "ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ" της Παρασκευής, 10 Οκτωβρίου 2014, σελίδες 12-13 :

Με το βλέμμα στην 7η Πανελλήνια Γενική Έκθεση "ΚΟΡΙΝΘΙΑ 2015"

Γράφει ο
Βασίλης Μπαλάφας

Πολλές φορές υπάρχουν θέματα για τα οποία γράφονται τόσα πολλά που το κάθε επόμενο κείμενο κινδυνεύει να χαθεί μέσα στον ευρύτερο θόρυβο της τρέχουσας, καταιγιστικής επικαιρότητας. Μέσα σε αυτόν τον ορυμαγδό, τον ορυμαγδό της καθημερινότητάς μας, θα επιχειρήσω να γράψω δυο λόγια για την 6η Πανελλήνια Γενική Έκθεση «ΚΟΡΙΝΘΙΑ 2014» που διοργάνωσε και φέτος το Επιμελητήριο Κορινθίας από 1 έως 5 Οκτωβρίου.

Και το κάνω για μερικούς απλούς λόγους που θα αναλύσω ακολούθως.

Παρακολουθώ τις διοργανώσεις της Έκθεσης «ΚΟΡΙΝΘΙΑ» ανελλιπώς από την πρώτη διοργάνωση, όταν ξεκίνησε από μερικά δωμάτια, μέχρι σήμερα που είναι πλέον επισήμως καταγεγραμμένη ως η δεύτερη μεγαλύτερη Έκθεση πανελλαδικά μετά από εκείνη της Θεσσαλονίκης. Συμμετέχω εθελοντικά στις προετοιμασίες και την προώθηση και κατά καιρούς έχω διοργανώσει εθελοντικά δράσεις και εκδηλώσεις στα πλαίσια της Έκθεσης. Για να προλάβω τους κακεντρεχείς, όλα αυτά πολύ πριν ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κορινθίας κατέλθει υποψήφιος Δήμαρχος στο Δήμο Κορινθίων, πολύ πριν υπάρξουν τα ετήσια αστραφτερά φλας των εγκαινίων με τη συμμετοχή όλων των πολιτικών, των παραγόντων και γενικότερα πριν η Έκθεση λάβει την αδιαμφισβήτητη λάμψη  που πλέον διαθέτει τα τελευταία χρόνια.

Φέτος, για πρώτη φορά, μόνο από ορισμένα κορινθιακά - δυστυχώς - ΜΜΕ, η Έκθεση δέχθηκε και συνεχίζει να δέχεται μια λυσσαλέα επίθεση άνευ προηγουμένου. Και φυσικά, σε αντιδιαστολή με τα προηγούμενα γραφόμενα, αυτή η επίθεση πηγάζει από το γεγονός ότι ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές τόλμησε (πως διανοήθηκε ότι θα μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο δηλαδή) να διεκδικήσει το Δήμο Κορινθίων από τους οικογενειακούς «ιδιοκτήτες» του.

Η αλήθεια είναι ότι ο κ. Πνευματικός ως Δήμαρχος Κορινθίων ουδέποτε στήριξε την Έκθεση όσο γινόταν στα διοικητικά όρια του Δήμου. Από παλιά φοβόταν τον κ. Νανόπουλο ως πιθανό πολιτικό του αντίπαλο και αυτό ήταν γνωστό σε όλους. Κάθε χρονιά, κάθε επιτυχημένη διοργάνωση, ήταν κάτι που στα μάτια του έφτανε σε δυσθεώρητα ύψη τον Νανόπουλο και αυτό δεν αντεχόταν εύκολα.

Όμως, έχουν σχέση όλα αυτά με την Έκθεση ;

Την ώρα λοιπόν που οι μιντιακοί σωματοφύλακες του κ. Πνευματικού, αλλόφρονες έσταζαν δηλητήριο και μένος για την Έκθεση, ο κύριος εμπνευστής και οραματιστής της, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κορινθίας, έδινε τη δική του μάχη με το χρόνο και τις ανθρώπινες αντοχές. Έχοντας μόλις βγει από μια πολύ σκληρή εκλογική αναμέτρηση για το Δήμο, που ακόμη συνεχίζεται στο Εκλογοδικείο, είχε να αντιμετωπίσει αμφισβήτηση, την αλλαγή του τόπου διοργάνωσης, την για πέμπτη συνεχή χρονιά οικονομική κρίση.

Στην αρχή είπαν ότι η Έκθεση δεν θα γινόταν λόγω των εκλογών. Μετά ότι δεν θα γινόταν γιατί δεν θα βρισκόταν χώρος.

Τελικά η Έκθεση έγινε στο Βέλο Κορινθίας, στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης «Mandrakos Co» με την αμέριστη συμπαράσταση του Δήμου Βέλου – Βόχας και του Δημάρχου κ. Παπακυριάκου.
Και πέτυχε.





Χιλιάδες κόσμου επισκέφθηκαν τους Εκθέτες που με μεράκι είχαν προετοιμάσει τα περίπτερά τους, εκατοντάδες «επισήμων» παραβρέθηκαν σε εκδηλώσεις, οι κάτοικοι της περιοχής για πρώτη φορά ένιωσαν κίνηση και συνωστισμό στους δρόμους έξω από τα σπίτια τους. Μια απίστευτη ροή ανθρώπων, ιδεών, προϊόντων, επιχειρηματικών πλάνων συντελέστηκε για τέσσερεις ημέρες σε μια περιοχή της Κορινθίας. Η Έκθεση μνημονεύτηκε σε όλη την Ελλάδα, εκδηλώσεις της αναφέρθηκαν μέχρι και στην ιστοσελίδα του ελληνικού «Foreign Affairs», η τοπική κοινωνία είχε την ευκαιρία να αλληλεπιδράσει με πρόσωπα και θεσμούς που ενδεχομένως μέχρι τότε είχε δει μόνο στην τηλεόραση ή είχε μόνο ακούσει στο ραδιόφωνο.

Η Έκθεση «ΚΟΡΙΝΘΙΑ» είναι το κορυφαίο επιχειρηματικό, εμπορικό, οικονομικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και πολιτικό γεγονός που συμβαίνει κάθε χρόνο στο Νομό. Δεν είναι μονοδιάστατη και μονοθεματική. Ποτέ δεν ήταν. Και γι’ αυτό συγκεντρώνει χιλιάδες ετερόκλητους επισκέπτες, μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων, γι’ αυτό αποτελεί τόπο ανταλλαγής απόψεων, συνάθροισης ανθρώπων, τόπο δημιουργίας δεσμών και συνεργασιών, όχι μόνο εμπορικών.

Αποτελεί ένα στολίδι για τον τόπο και δεν είναι ζήτημα δικαίωσης προσώπων, είναι ζήτημα ανάταξης για το Νομό μας που έχει φτάσει το 32 % στην ανεργία με σχεδόν 12.000 εγγεγραμμένους άνεργους (επίσημα στοιχεία Μαΐου 2014). Και αυτό το πρόβλημα δεν μπορούν να το λύσουν ούτε τα λιβελογραφήματα ελάχιστων «εφημεριδάδων», ούτε οι καφετέριες που ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια για να γεμίζουν τα πρωινά με άνεργους νέους.

Ο Δήμαρχος Βέλου – Βόχας, έκανε ό,τι θα έπραττε κάθε σώφρων θεσμικός παράγοντας. Αγκάλιασε την Έκθεση και τη βοήθησε γιατί κατάλαβε ότι κάτι θετικό φέρνει στον τόπο του. Σε αντίθεση με το Δήμο Κορινθίων που τις ίδιες ημέρες φρόντισε να διοργανώσει δεκάδες εκδηλώσεις σε αντίπραξη.

Έκαστος εφ' ω ετάχθη λοιπόν. Ας αφήσουμε μερικούς ανθρώπους που θέλουν και μπορούν, να το παλέψουν. Οι υπόλοιποι θα μένουν στη μιζέρια τους και στην πάγια τακτική τους να δημιουργούν «εξαρτημένους» μέσω μικροεξυπηρετήσεων και απευθείας αναθέσεων. Η Έκθεση ανήκει σε εκείνα τα μεγάλα. Ας μην τη μαγαρίζουμε και ας προσπαθήσουμε η 7η Πανελλήνια Γενική Έκθεση «ΚΟΡΙΝΘΙΑ 2015» να σημειώσει ακόμη μεγαλύτερη επιτυχία.

Από την πλευρά μου, συγχαρητήρια σε όλους τους Έκθέτες που συμμετείχαν, σε όλους τους διοργανωτές, σε όλους εκείνους που έτρεξαν να χτίσουν και όχι να κατεδαφίσουν. Καλή δύναμη στον Πρόεδρο του Επιμελητηρίου, Βασίλη Νανόπουλο, που με βλέμμα ευθύ και καθάριο κοιτάει μπροστά για τον τόπο μας, όχι για να «ψηλώσει» ο ίδιος.









Δείτε το απόκομμα της εφημερίδας στο scribd, εδώ.  





 








Βασίλειος Μπαλάφας

vasileios[at]balafas.gr
vbalafas.blogspot.g

15/2/14 - Εκπομπή "8 στον Αέρα" - 11/2/2014

Στην εκπομπή "8 στον Αέρα" του Δημήτρη Προβή και του Γιάννη Μπρούτζου, στο κανάλι AXION, φιλοξενήθηκε την Τρίτη 11 Φεβρουαρίου 2014, ο Β.Μπαλάφας.

Κύρια θεματολογία της εκπομπής ήταν οι μεταβολές που έχουν επισυμβεί στις "τεκτονικές πλάκες" του πολιτικού συστήματος, οι ιδεολογικές θέσεις που στο πέρασμα των δεκαετιών άντεξαν και εν πολλοίς δικαιώθηκαν, η ανάγκη μεταβολής του κοινωνικοπολιτικού οικοδομήματος.

Επιπλέον συζητήθηκαν οι επικείμενες Δημοτικές Εκλογές με εστίαση στο Δήμο Κορινθίων και αναδείχθηκε η ανάγκη να προκύψει μια νέα Δημοτική Αρχή που θα δώσει βάρος στους αναπτυξιακούς πυλώνες του "καλλικρατικού" Δήμου Κορινθίων. Ο Βασίλης Νανόπουλος θα πρέπει να ηγηθεί μιας τέτοιας μεγάλης προσπάθειας και σε αυτή την προσπάθεια χρειάζεται να βρει αρωγούς νέους ανθρώπους με νέες ιδέες και όρεξη για δουλειά μακριά από περιχαρακώσεις και αποκλεισμούς.

Δείτε το σχετικό βίντεο :

Βασίλειος Μπαλάφας

12/2/14 - Εκπομπή "Με Απλά Λόγια" 7/2/2014

Στην εκπομπή "Με απλά λόγια" του Θύμιου Τσαρμπού, στο Top Channel, φιλοξενήθηκε την Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2014, ο Β.Μπαλάφας.

Κύρια θεματολογία της εκπομπής ήταν η χρήση των ΤΠΕ στην Αυτοδιοίκηση, τα προβλήματα και προτεινόμενες λύσεις στο Δήμο Κορινθίων, η ανάδειξη της ανάγκης αλλαγής ολόκληρου του πλέγματος διοίκησης, διαχείρισης και διακυβέρνησης στο Δήμο. Οι αστοχίες της απερχόμενης Δημοτικής Αρχής ενόψει των εκλογών του Μαΐου και η άσκοπη κατασπατάληση κονδυλίων σε μια εποχή που η κοινωνία έχει πολύ διαφορετικές προτεραιότητες από τις αλληλοβραβεύσεις και τις προεκλογικές επιδοτήσεις ημετέρων.

Δείτε το σχετικό βίντεο :

Βασίλειος Μπαλάφας

30/12/13 - Το βίντεο της παρουσίασης από το Συνέδριο

Δείτε το βίντεο από την παρουσίαση της εισήγησης που έγινε την Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2013, με τίτλο “Είναι η Ελλάδα το μεγαλύτερο πρόβλημα της ΕΕ ; Η Ελλάδα ως πρίσμα για την ευρωπαϊκή συνοχή“ στα πλαίσια του Συνεδρίου με θέμα "Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση στο Σταυροδρόμι Κρίσιμων Εξελίξεων: Πολιτικές, Στρατηγικές Επιλογές και Προοπτικές" από το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων (Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου).

Το βίντεο προβλήθηκε και στην εκπομπή του Θ.Τσαρμπού, στο TOP Channel.

Ακολουθεί ολόκληρο το βίντεο :

Παρακαλώ για τις επισημάνσεις, τις παρατηρήσεις και τυχόν σχόλια που θέλετε να κάνετε.

9/12/13 - Παρουσίαση και περίληψη από το Συνέδριο - 8 Δεκ.

Από την Παρασκευή 6 Δεκεμβρίου, μέχρι την Κυριακή 8 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Λουτράκι, στο χώρο του Club Hotel Casino Loutraki, το Συνέδριο με θέμα "Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση στο Σταυροδρόμι Κρίσιμων Εξελίξεων: Πολιτικές, Στρατηγικές Επιλογές και Προοπτικές" από το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων (Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου).

Στο κείμενο που ακολουθεί περιλαμβάνεται η περίληψη της παρουσίασής μου που έγινε την Κυριακή το πρωί στα πλαίσια του συνεδρίου και παρακάτω μπορείτε να δείτε την παρουσίαση σε μορφή Powerpoint.

Περίληψη :

Παρουσίαση :

Παρουσίαση για το Συνέδριο στο Λουτράκι, 6-8 Δεκ. 2013 - Β.Μπαλάφας from Vasileios Balafas

Σχετικές φωτογραφίες (κλικ για μεγέθυνση) :

Βασίλειος Μπαλάφας

27/11/13 - Συνέδριο στο Λουτράκι 6-8 Δεκ. (αναλυτικό πρόγραμμα)

Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων (Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου) διοργανώνει συνέδριο με αντικείμενο «Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση στο Σταυροδρόμι Κρίσιμων Εξελίξεων: Πολιτικές, Στρατηγικές Επιλογές και Προοπτικές» (Λουτράκι, 6-8 Δεκεμβρίου 2013, πληροφορίες εδώ).

Το συνέδριο θα διεξαχθεί στο ξενοδοχείο "Club Hotel Casino Loutraki" στo Λουτράκι.

Το συνέδριο αποκτά μεγάλο ακαδημαϊκό και πολιτικό ενδιαφέρον, καθώς το 2014 η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία της ΕΕ, διεξάγονται οι εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τους δήμους και τις περιφέρειες της χώρας, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαπραγμάτευση για τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους και ξεκινά η διαδικασία για συνταγματικού χαρακτήρα ουσιαστικές αλλαγές στο πολιτικό σύστημα.    

Στο συνέδριο θα συμμετάσχουν διακεκριμένοι επιστήμονες από τα πεδία της Πολιτικής Επιστήμης, του Δικαίου, της Οικονομίας, της Φιλοσοφίας και οι εισηγήσεις τους εντάσσονται στις ακόλουθες θεματικές ενότητες:


Ζητήματα αιχμής για την οικονομική διακυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σε μία συγκυρία κρίσης
Η Φιλοσοφία και η Κρίση του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού
Η δημοκρατία κλυδωνίζεται: κράτος, κόμματα και κρίση αντιπροσώπευσης
Η Ελληνική Οικονομική Κρίση: Αίτια, διαστάσεις και προοπτικές
Διακυβέρνηση, κοινωνία πολιτών και μεταρρυθμίσεις: Μια εύθραυστη σχέση
Η κρίση στην Ευρωζώνη: Αίτια, επιπτώσεις και κίνδυνοι
Πολιτικό-οικονομικές διαστάσεις της κρίσης
Η ελληνική εξωτερική πολιτική και η διεθνής διάσταση της κρίσης
Ελληνική Εξωτερική Πολιτική Ι: Η Ευρύτερη Οπτική
Αναθεώρηση του Συντάγματος: Τελευταία ευκαιρία για αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος ή άλλη μία συζήτηση χωρίς αποτέλεσμα;
Ελληνική Εξωτερική Πολιτική IΙ: Ειδικότερα Ζητήματα και Προοπτικές
Η κρίση της Δημόσιας Διοίκησης και η συνταγματική αναθεώρηση: Ευκαιρία, πρόκληση ή φενάκη;


Πρόγραμμα (κλικ για μεγέθυνση - σε pdf μορφή παρακάτω) :

Για να δείτε το Πρόγραμμα του Συνεδρίου πατήστε εδώ.




Σχετική αναφορά :


ΚΥΡΙΑΚΗ, 8 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013

10:00-11:40

ΦΟΡΟΥΜ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ/ΥΠ. ΔΙΔΑΚΤΟΡΩΝ 2: Η ελληνική εξωτερική πολιτική και η διεθνής διάσταση της κρίσης

Αίθουσα 2

Συντονιστής:
Νικόλαος Τζιφάκης
Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Σχολιαστής: Ευστάθιος Τ. Φακιολάς
Λέκτορας, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου


«Είναι η Ελλάδα το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης;»
Βασίλειος Μπαλάφας
Μεταπτυχιακός Φοιτητής, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

8/11/13 - Συνέδριο στο Λουτράκι, 6-8 Δεκ. 2013

Ποιες είναι οι διαστάσεις της κρίσης που διέρχεται το ελληνικό πολιτικό και οικονομικό σύστημα;

Ποιες είναι οι εκτιμήσεις για την εξέλιξη της κρίσης στην Ελλάδα και πώς θα αναστραφούν οι πολύπλευρες συνέπειές της στο πολιτικό σύστημα, την κοινωνία και την οικονομία;

Ποιες είναι οι προοπτικές για την ευρωπαϊκή ενοποίηση;

Πόσο κρίσιμες είναι οι ευρωεκλογές του 2014 για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ποιοι θα είναι οι στόχοι της Ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2014;

Σε μία εξαιρετικά κρίσιμη και, ίσως ιστορικής σημασίας συγκυρία για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου διοργανώνει συνέδριο με θέμα «Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση στο Σταυροδρόμι Κρίσιμων Εξελίξεων: Πολιτικές, Στρατηγικές Επιλογές και Προοπτικές» στο Λουτράκι, από τις 6 έως τις 8 Δεκεμβρίου 2013.

Σκοπός του συνεδρίου είναι να διερευνήσει τις πολιτικές, οικονομικές και θεσμικές όψεις των εξελίξεων που λαμβάνουν χώρα στις μέρες μας, αναζητώντας ερμηνείες και προτάσεις από ερευνητές που ασχολούνται συστηματικά με τα ζητήματα αυτά.

Ειδικότερα, οι θεματικές ενότητες του συνεδρίου προσδιορίζονται ως εξής:

- Η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική στην Εποχή της Κρίσης,

- Οικονομική Διακυβέρνηση στην Ευρωζώνη και η Ελληνική Κρίση,

- Όψεις της Κρίσης του Ελληνικού Πολιτικού Συστήματος και η Προοπτική των Αλλαγών: Κυβέρνηση, Κόμματα, Θεσμοί,

- Κριτική Αποτίμηση της Πορείας των Μεταρρυθμίσεων στο Πλαίσιο των Προγραμμάτων Στήριξης της Ελληνικής Οικονομίας, και

- Στόχοι και Προοπτικές της Ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Νικόλαος Τζιφάκης, Επικ. Καθηγητής (Συντονιστής)
Αστέρης Χουλιάρας Καθηγητής
Σωτήρης Ρούσσος Αναπλ. Καθηγητής
Χαράλαμπος Τσιλιώτης, Επικ. Καθηγητής
Σωτήριος Βανδώρος, Λέκτορας
Εμμανουήλ Παπάζογλου, Λέκτορας
Δημήτριος Ροζάκης, Λέκτορας
Ευστάθιος Φακιολάς, Λέκτορας


ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Παντελής Σκλιάς, Καθηγητής Πρόεδρος Τμήματος ΠΕΔΙΣ
Έλενα Μαρκούτση Δ/κος υπαλλ.
Κατερίνα Δούνδη Δ/κος υπαλλ.

1/7/13 - Για το βιβλίο "Η άλλη κρίση : Η μαρτυρία ενός πρέσβη"

Είναι πραγματικά πολύ δύσκολο να πρωτοτυπήσει κανείς, γράφοντας για ένα βιβλίο, όταν ο ίδιος ο συγγραφέας πρωτοτυπεί με την εισαγωγή του πονήματός του και με το όλο πνεύμα που διέπει το βιβλίο του.

Ο Αλέξανδρος Μαλλιάς αιφνιδιάζει στην εισαγωγή του σε δύο άξονες.

Πρώτον, άνθρωπος του πεδίου της Διπλωματίας, με πολύ έντονη δράση και συμμετοχή σε κομβικά ζητήματα της Εθνικής εξωτερικής πολιτικής, υπογραμμίζει ότι «η αντίληψη και η ερμηνεία των πραγμάτων είναι πάντοτε υποκειμενική». Το στοιχείο αυτό είναι πολύ ισχυρό – και σίγουρα πρωτότυπο – γιατί επιλέγει έναν πολύ δύσκολο δρόμο, σαφώς μη «διπλωματικό» με την έννοια που γνωρίζουμε, την έννοια που συνήθως επιτάσσει σε έναν διπλωμάτη να περιδιαβαίνει ζητήματα χωρίς να τοποθετείται σαφώς και ξεκάθαρα επί αυτών. Δείχνει ότι δεν διστάζει να διατυπώσει τη γνώμη του, να τη διατρανώσει και να την μοιραστεί μαζί μας. Και το πράττει συνειδητά και διαυγώς σε ολόκληρο το βιβλίο του, αγγίζοντας σπουδαία και δύσκολα θέματα, θέματα που ακόμα και σήμερα αποτελούν «ναρκοπέδιο» στον δημόσιο πολιτικό λόγο, στην εξωτερική μας πολιτική, ακόμα και στον ακαδημαϊκό χώρο.

Ο δεύτερος άξονας, είναι ακόμα πιο παιδευτικός και σημαντικός για όλους όσους ασχολούνται με τα κοινά, θητεύουν σε θέσεις ευθύνης και βρίσκονται εντός των κέντρων αποφάσεων. Ο Αλέξανδρος Μαλλιάς δεν επιχειρεί μια εξωραϊσμένη αφήγηση, προσπαθώντας να διαχωρίσει τον εαυτό του από λανθασμένες επιλογές ή από ατυχείς εκβάσεις, ακόμα και αν είναι προφανές ότι οι τελικές αποφάσεις δεν θα μπορούσαν να του ανήκουν. Δεν επιλέγει να αποκολλήσει τη δική του παρουσία από τα γεγονότα και τα ζητήματα, δεν επιλέγει να παραμερίσει τις προσωπικές του ευθύνες, αντίθετα επιλέγει να τις υπερθεματίσει ή ακόμα και να τις καυτηριάσει. Αλήθεια, πόσο πρωτότυπο μοιάζει αυτό και μόνο το γεγονός στην εποχή που διανύουμε …

«Δέχομαι», γράφει, «ότι ως μέρος του συστήματος, με τις καίριες θέσεις που είχα στη διπλωματική μου σταδιοδρομία, έχω αναμφίβολα ευθύνες. Τις αναλαμβάνω, στο μέτρο και στο βαθμό που αναλογούν».

Αυτές τις ευθύνες, ο Αλέξανδρος Μαλλιάς, πραγματικά τις επωμίζεται και τις αποτυπώνει σε ένα αφηγηματικό οδοιπορικό που περιέχει άγνωστα γεγονότα, άρθρα που σε ορισμένες περιπτώσεις ήταν όντως προφητικά, αποκαλύψεις που ξεδιπλώνουν στον αναγνώστη μια ροή γεγονότων για τα οποία σίγουρα, ως πολίτες αυτής της χώρας, της Ελλάδας μας, θα έπρεπε να είχαμε περισσότερη και επαρκέστερη πληροφόρηση. Μέσα στο βιβλίο περιέχονται γεγονότα και αφηγήσεις που φαντάζουν σαν τα χαμένα κομμάτια ενός πάζλ που ακόμα σήμερα, ο καθένας μας προσπαθεί να ταιριάξει ώστε να κατανοήσει ζητήματα που η προβολή και η εξέλιξή τους συνεχίζουν να μας απασχολούν στις μέρες μας, ζητήματα που καθορίζουν τόσο το εσωτερικό, όσο και το εξωτερικό εθνικό μας περιβάλλον. Που μπορούν να ερμηνεύσουν στάσεις και συμπεριφορές πρωταγωνιστών του παρελθόντος, αλλά και σημερινούς.

Άλλωστε, όπως αναφέρει ο συγγραφέας «σε κανένα από τα θέματα που προσπάθησε να πραγματευτεί, δεν έχει γραφτεί το τέλος, ο επίλογος. Δεν έχει κατέβει η αυλαία. Αντίθετα, όλα βρίσκονται σε εκκρεμότητα».

Με αυτή τη φράση καταδεικνύεται και η τόλμη του Αλέξανδρου Μαλλιά. Άνθρωπος με πολυετή παρουσία σε κορυφαίες θέσεις της Ελληνικής διπλωματίας, τολμά να προβεί σε αυτοκριτική με πνεύμα αποκαλυπτικό, όχι μόνο για τους άλλους, αλλά και για τον εαυτό του.

Αγγίζοντας θέματα όπως η πρόσφατη απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, οι κινήσεις της Ελλάδας στο χώρο των Βαλκανίων, οι σχέσεις Ελλάδος – Ισραήλ, οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις σε συνάρτηση με το μεγάλο, εθνικό «ΟΧΙ» στο Βουκουρέστι, γύρω από το οποίο καταρρίπτει πολλούς «μύθους» που αποτελούσαν για πολλούς «δεδομένα», το κορυφαίο θέμα με την ονομασία της πΓΔΜ και τη στάση των Σκοπίων.

Ειδικά για τα Σκόπια, όπου διετέλεσε και ο ίδιος Διπλωματικός Εκπρόσωπος της Ελλάδας, ο Αλέξανδρος Μαλλιάς είναι εξόχως αποκαλυπτικός και προσφέρει αφειδώς στοιχεία τα οποία οπωσδήποτε πρέπει να λάβει κανείς υπόψη του αναλύοντας όσα έχουν γίνει έως σήμερα. Η γνώμη του είναι σταθερή και αταλάντευτη : «σύνθετη ονομασία, με γεωγραφικό προσδιορισμό, που θα ισχύει έναντι όλων», το περίφημο «erga omnes».

Τα θέματα που αναλύονται στο βιβλίο είναι σύνθετα και προσφέρουν ευρύ πεδίο έρευνας και μελέτης. Ο συγγραφέας, δεν προσπαθεί όμως να «περάσει» τις δικές του θέσεις στον αναγνώστη. Αντιθέτως τον εφοδιάζει με συγκεκριμένα στοιχεία και αποδείξεις για να διαμορφώσει άποψη, αφού πρώτα εφοδιαστεί με γνώση. Ακόμα και αυτό μοιάζει πολύ πρωτότυπο στην εποχή μας που πολλοί διατυπώνουν θέσεις αυστηρές, αφοριστικές, γεμάτες επιφανειακές βεβαιότητες, από τις οποίες λείπει όμως η βαθειά γνώση επί των γεγονότων.

Και η κρίση ; Ο Αλέξανδρος Μαλλιάς δίδει διαστάσεις στην κρίση που διανύουμε, διαστάσεις που ίσως μέχρι σήμερα δεν μας έχουν προβληματίσει όσο θα έπρεπε. Η Ελλάδα βρίσκεται στη δίνη μιας έντονης και βαθειάς κρίσης που έχει αντίκτυπο τόσο στην εξωτερική πολιτική της, όσο και στη διεθνή της θέση, την ώρα μάλιστα που ζωτικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, την ώρα που ο κόσμος γύρω μας δείχνει να μετασχηματίζεται. Η βύθισή μας σε μια διαρκή ενδοσκόπηση που αρκετές φορές ξεπερνά τα όρια της αυτογνωσίας και της αυτοκριτικής, που ξεπερνά τα όρια ακόμα και της αίσθησης του αυτομαστιγώματος, μάς στερεί την καθαρή ματιά για όσα συμβαίνουν γύρω μας και σαφέστατα αποδυναμώνει τις θέσεις μας. Η χώρα όμως δεν έχει αυτή την πολυτέλεια, δεν επιτρέπεται να μετατρέπεται από ατμομηχανή, σε ένα απλό βαγόνι των Βαλκανίων.

Ο Αλέξανδρος Μαλλιάς παραμένει έντονα ευρωπαϊστής, οπαδός μιας Ευρώπης που πράγματι μας εμπνέει όλους, της Ευρώπης που διατηρεί ρίζες στις ανθρωπιστικές αξίες, τον «ευρωπαϊκό ουμανισμό» όπως χαρακτηριστικά αναφέρει. Θεωρεί αυτονόητο ότι η Ελλάδα πρέπει να αναζητήσει τις λύσεις στα προβλήματά της εντός Ευρώπης, ανακτώντας κύρος και αξιοπιστία, αναλαμβάνοντας και πάλι ρόλο πρωταγωνιστή στα Βαλκάνια και παραμένοντας ικανή να διαφυλάξει και να προασπιστεί τα εθνικά της συμφέροντα.

Θα ήθελα, τέλος, να σταθώ και σε ένα ακόμα ξεχωριστό χαρακτηριστικό αυτού του βιβλίου.

Διαβάζοντας το βιβλίο αποκόμισα την αίσθηση ότι ο συγγραφέας έχει πολλά ακόμα να γράψει και έχουμε πολλά ακόμα να διαβάσουμε από το πλούσιο διπλωματικό οδοιπορικό του. Τούτο το βιβλίο μοιάζει με μια εισαγωγή, έναν προθάλαμο. Έχουμε την ανάγκη να διαβάζουμε και να μελετούμε τέτοια βιβλία, έχουμε την ανάγκη τέτοιας ματιάς στα κοινά του τόπου, είναι σε όλους μας πολύ χρήσιμη η στάση του συγγραφέα σε αυτό το βιβλίο. Η στάση του να μην προσπαθεί κανείς να υπερίπταται συνεχώς των γεγονότων, του να μην τα ωραιοποιεί, του να μην επιλέγει να «αγιογραφεί» τον εαυτό του προκειμένου να καταδείξει ότι για όλα φταίνε κάποιοι αόρατοι ή ορατοί «τρίτοι».


Δείτε το σχετικό βίντεο από την παρουσίαση του βιβλίου που έλαβε χώρα την Τετάρτη 26 Ιουνίου στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Κορινθίας :

Βασίλης Μπαλάφας



Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα ekorinthos.gr, στις 30/6/2013